Το πάρτι των εκατομμυρίων με το ΦΠΑ στα ακίνητα

Εκατομμύρια ευρώ από τις αμαρτίες του παρελθόντος θα συνεχίσει να χάνει το κράτος, παρόλο που για χρόνια η στρεβλή κατάσταση που υπήρχε βόλευε όλους. Τόσο το κράτος και τους επιχειρηματίες στον τομέα των ακινήτων, όσο και τους αγοραστές ακινήτων. Ο λόγος για το «πάρτι» με τον μειωμένο ΦΠΑ κατά την αγορά ή την ανέγερση κύριας κατοικίας/διαμερίσματος.

Από τα στοιχεία που εξασφαλίσαμε φαίνεται ξεκάθαρα πως η απώλεια κρατικών εσόδων ξεπέρασε το €1 δισ. και η ζημιά για το κράτος τα επόμενα χρόνια θα μεγαλώνει, εξαιτίας της συνέχισης του προβληματικού νόμου, ο οποίος είχε εκθέσει τη Δημοκρατία στην Ευρώπη.

Η απώλεια εσόδων προέρχεται από τα χρήματα που θα εισέπραττε το κράτος στην περίπτωση που επιβαλλόταν ΦΠΑ 19% κατά την αγορά ή ανέγερση κύριας κατοικίας, καθώς, μέσω της προβληματικής νομοθεσίας, ακόμη και για επαύλεις εκατομμυρίων ο ΦΠΑ ήταν της τάξης του 5%.

Συγκεκριμένα, βάσει του νόμου του 2016, ο μειωμένος ΦΠΑ, αντί να εφαρμόζεται για κοινωνικούς σκοπούς, όπως προέβλεπε η ευρωπαϊκή Οδηγία, αξιοποιούνταν σχεδόν από όλους τους φορολογούμενους που προχωρούσαν στην αγορά ή ανέγερση κύριας κατοικίας/διαμερίσματος, ανάμεσά τους και εκατομμυριούχους επενδυτές. Η νομοθεσία προέβλεπε την επιβολή ΦΠΑ 5% στα πρώτα 200 τετραγωνικά μέτρα (τ.μ.) ακινήτου, ανεξαρτήτως του συνολικού εμβαδού.

Η συγκεκριμένη αμφιλεγόμενη νομοθεσία έτυχε εκμετάλλευσης από εκατομμυριούχους ξένους επενδυτές, οι οποίοι έκτιζαν/αγόραζαν επαύλεις μεγάλης αξίας, πληρώνοντας, από τη μια, λιγότερο ΦΠΑ και, από την άλλη, εξασφαλίζοντας κυπριακή υπηκοότητα.

Από επίσημα στοιχεία φαίνεται πως τον κουτσουρεμένο ΦΠΑ αξιοποίησαν πέραν των 26 χιλ. φορολογουμένων.

Η Δημοκρατία, παρόλο που είχε απώλεια εσόδων, την ίδια ώρα βολευόταν, καθώς είχε εισπράξεις λόγω της ανάπτυξης άλλων τομέων της οικονομίας.

Οι Βρυξέλλες μάς πήραν χαμπάρι μετά από καταγγελίες που έγιναν και έτσι, μετά από συζητήσεις επί συζητήσεων, τροποποιήθηκε η νομοθεσία, σύμφωνα με την οποία ΦΠΑ 5% επιβάλλεται μόνο στα πρώτα 130 τ.μ. κατοικίας/διαμερίσματος, με αξία μέχρι €350 χιλ.

Παράλληλα, εφαρμόζεται και κλιμακωτή επιβολή μειωμένου ΦΠΑ. Για κατοικίες και διαμερίσματα με εμβαδόν από 131 τ.μ. μέχρι 190 τ.μ. και με αξία μέχρι €475 χιλ. επιβάλλεται ΦΠΑ 19%.

Δυστυχώς, οι μεταβατικές διατάξεις που περιλήφθηκαν στη νομοθεσία, για να μην επηρεαστεί σε μεγάλο βαθμό η αγορά των ακινήτων, συνεχίζουν να εφαρμόζονται για χρόνια, ενώ πριν από μερικούς μήνες η Βουλή, με τη δικαιολογία των προβλημάτων στη μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των αλλαγών στις αρμοδιότητες σε σχέση με τις αδειοδοτήσεις, έδωσε παράταση 6,5 επιπλέον μηνών.

Συνεπώς, παρόλο που άλλαξε η προβληματική νομοθεσία του 2016, για να γλιτώσουμε το πρόστιμο εκατομμυρίων από την ΕΕ, οι μεταβατικές διατάξεις στη νέα νομοθεσία άνοιγαν το παράθυρο για νόμιμη συνέχιση της αμφιλεγόμενης κατάστασης.

Η Κομισιόν συναινούσε στις μεταβατικές διατάξεις, οι οποίες και αυτή τη φορά, λόγω της μεγάλης χρονικής διάρκειας εφαρμογής τους, είναι δεδομένο πως σε κάποιες περιπτώσεις έτυχαν εκμετάλλευσης.

Βάσει των μεταβατικών διατάξεων που περιλαμβάνονται στον νόμο, όσοι είχαν υποβάλει αίτηση για πολεοδομική άδεια από τις αρχές Ιουνίου του 2023 μέχρι τις 31 Οκτωβρίου της ίδιας χρονιάς, ανεξαρτήτως του πότε θα ολοκληρωνόταν η ανέγερση της οικοδομής, θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν τον μειωμένο ΦΠΑ 5% με βάση το προηγούμενο, προβληματικό πλαίσιο.

Στο τέλος του χρόνου θα σταματήσει η παράλληλη εφαρμογή του παλαιού και του νέου νόμου.

Είναι δεδομένο πως τα κόμματα θα δεχθούν πιέσεις από επαγγελματικούς φορείς για συνέχιση της στρεβλής κατάστασης για μερικούς ακόμη μήνες, γι’ αυτό και δεν θα πρέπει να υποκύψουν. Ήδη κάποια κόμματα άρχισαν να δέχονται κρούσεις από επηρεαζόμενους.

Η ΕΕ μπορεί να έκλεισε τα μάτια στις πρόνοιες των μεταβατικών διατάξεων, αλλά δεν θα ανεχθεί να συνεχίσει η Δημοκρατία να την κοροϊδεύει. Η 1η Ιανουαρίου 2027 θα πρέπει να σηματοδοτήσει το οριστικό τέλος αυτής της στρεβλής κατάστασης. Αρκετά εκατομμύρια χάθηκαν ήδη από τα κρατικά ταμεία. Το τελευταίο που χρειάζεται είναι να δοθεί ακόμη μία παράταση, για να συνεχίσουν κάποιοι να επωφελούνται εις βάρος του δημοσίου συμφέροντος.