Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google
Add philenews.com on Google
Τη σημασία της σωματικής άσκησης, της πρόληψης και της συστηματικής παρακολούθησης της υγείας πριν και κατά τη διάρκεια της εμμηνόπαυσης αναδεικνύουν επιστήμονες, επισημαίνοντας ότι η συγκεκριμένη περίοδος αποτελεί σημαντικό σημείο καμπής για τη σωματική και ψυχική υγεία των γυναικών.
Μελέτες και επιστημονικές οδηγίες που δημοσιοποιήθηκαν με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Εμμηνόπαυσης, στις 18 Οκτωβρίου, δείχνουν ότι μορφές σωματικής άσκησης όπως το περπάτημα, ο χορός και η γιόγκα μπορούν να συμβάλουν στη βελτίωση της ψυχικής ευεξίας και της ποιότητας ζωής των γυναικών κατά την περιεμμηνόπαυση και τα πρώτα χρόνια μετά την εμμηνόπαυση.
Τα σχετικά ευρήματα προκύπτουν, μεταξύ άλλων, από μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Menopause».
Συμβουλές για γυναίκες στην εμμηνόπαυση
Στο πλαίσιο συστηματικής ανασκόπησης και μετα-ανάλυσης, ερευνητές με επικεφαλής το University College London (UCL) αξιολόγησαν δώδεκα τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές, στις οποίες συμμετείχαν περισσότερες από 1.000 γυναίκες ηλικίας 40 έως 65 ετών από επτά χώρες: τη Βραζιλία, την Κίνα, την Τυνησία, την Ινδία, το Ιράν, την Κορέα και τις ΗΠΑ.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι διαφορετικές μορφές άσκησης ενδέχεται να συμβάλλουν στην αντιμετώπιση ορισμένων ψυχολογικών συμπτωμάτων που συνδέονται με αυτή τη μεταβατική περίοδο της ζωής.
Η εμμηνόπαυση είναι η περίοδος κατά την οποία η έμμηνος ρύση σταματά λόγω της μείωσης των ορμονικών επιπέδων. Πολλές γυναίκες εμφανίζουν κατά τη διάρκειά της ψυχολογικά συμπτώματα, όπως κατάθλιψη, πεσμένη διάθεση, άγχος και στρες, αλλά και δυσκολίες στη σκέψη και τη μνήμη. Τα συμπτώματα αυτά μπορεί να επηρεάσουν σημαντικά την καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής.
Οι δραστηριότητες που εξετάστηκαν από τους ερευνητές χωρίστηκαν σε δύο βασικές κατηγορίες. Η πρώτη περιλάμβανε αερόβια άσκηση, όπως περπάτημα, ζούμπα, άλλες μορφές αερόβιας άσκησης και ταεκβοντό. Η δεύτερη αφορούσε δραστηριότητες που συνδυάζουν σώμα και νου, όπως γιόγκα, τάι τσι, πιλάτες και διατάσεις.
Η αερόβια άσκηση παρουσίασε τα ισχυρότερα αποτελέσματα ως προς τη μείωση των καταθλιπτικών συμπτωμάτων και τη βελτίωση της συνολικής ποιότητας ζωής. Η αυξημένη έκκριση ενδορφινών συνδέεται, μεταξύ άλλων, με τη βελτίωση της διάθεσης.
Παράλληλα, τα προγράμματα αερόβιας άσκησης φαίνεται ότι απαιτούσαν συχνά λιγότερες συνεδρίες, γεγονός που ενδέχεται να διευκολύνει την ένταξή τους στο καθημερινό πρόγραμμα γυναικών μέσης ηλικίας, οι οποίες μπορεί να αντιμετωπίζουν περιορισμούς χρόνου και ενέργειας.
Σε μία από τις μελέτες, οι συμμετέχουσες περπατούσαν για 30 λεπτά, τρεις φορές την εβδομάδα, ενώ σε άλλη παρακολουθούσαν τρία εβδομαδιαία μαθήματα ζούμπα διάρκειας μίας ώρας.
Από την άλλη πλευρά, οι δραστηριότητες που συνδυάζουν σώμα και νου συνδέθηκαν με σημαντική βελτίωση της ψυχολογικής ποιότητας ζωής. Οι πρακτικές αυτές περιλαμβάνουν τεχνικές ενσυνειδητότητας, ελεγχόμενης αναπνοής και επίγνωσης του σώματος, οι οποίες ενδέχεται να βοηθούν στη ρύθμιση των συναισθημάτων.
Σε μία από τις μελέτες, οι γυναίκες συμμετείχαν σε δύο εβδομαδιαίες συνεδρίες γιόγκα διάρκειας 75 λεπτών, ενώ σε άλλη παρακολουθούσαν καθημερινά μαθήματα διάρκειας μίας ώρας.
Η βελτίωση της κατάθλιψης, της διάθεσης και της ποιότητας ζωής ήταν ιδιαίτερα εμφανής στις γυναίκες που βρίσκονταν στα πρώτα χρόνια μετά την εμμηνόπαυση. Παράλληλα, η σωματική δραστηριότητα συσχετίστηκε με βελτίωση των καταθλιπτικών συμπτωμάτων και κατά την περιεμμηνόπαυση.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα ευρήματα αναδεικνύουν τη σωματική δραστηριότητα ως μία χαμηλού κόστους και ευρέως διαθέσιμη επιλογή για τις γυναίκες που αντιμετωπίζουν ψυχολογικά συμπτώματα κατά την εμμηνόπαυση, σε σύγκριση με άλλες παρεμβάσεις, όπως η ορμονοθεραπεία.
Εκτιμούν επίσης ότι η κοινωνική διάσταση της άσκησης, όπως η συμμετοχή σε ομαδικά προγράμματα γυμναστικής, ενδέχεται να έχει συμβάλει στη βελτίωση της διάθεσης και της ποιότητας ζωής.
Διευκρινίζουν, ωστόσο, ότι απαιτούνται περαιτέρω μελέτες προκειμένου να προσδιοριστεί ποιες μορφές σωματικής δραστηριότητας προσφέρουν τα μεγαλύτερα οφέλη και με ποιον τρόπο μπορούν να ενταχθούν αποτελεσματικότερα στην υποστήριξη και τη φροντίδα των γυναικών κατά την εμμηνόπαυση.
Εμμηνόπαυση και υγεία της καρδιάς
Ο Οκτώβριος έχει καθιερωθεί ως Μήνας Ευαισθητοποίησης για την Εμμηνόπαυση και η Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία, μαζί με την Αμερικανική Εταιρεία Εμμηνόπαυσης, κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τις αλλαγές που μπορεί να παρατηρηθούν στην καρδιαγγειακή υγεία κατά τη συγκεκριμένη περίοδο.
Όπως επισημαίνεται σε σχετική ανακοίνωση, η εμμηνόπαυση δεν προκαλεί από μόνη της καρδιαγγειακές παθήσεις. Ωστόσο, αλλαγές που τη συνοδεύουν, όπως τα υψηλότερα επίπεδα χοληστερόλης, η αύξηση του σωματικού λίπους γύρω από τα όργανα και η σκλήρυνση των αιμοφόρων αγγείων, μπορούν να επηρεάσουν την υγεία της καρδιάς.
Οι δύο φορείς αναδεικνύουν τέσσερα βασικά σημεία που χρειάζεται να γνωρίζουν οι γυναίκες για τη σχέση της εμμηνόπαυσης με την καρδιαγγειακή υγεία.
Τα χρόνια γύρω από την εμμηνόπαυση είναι περίοδος πρόληψης
Τα καρδιαγγειακά νοσήματα, στα οποία περιλαμβάνονται οι καρδιοπάθειες και τα εγκεφαλικά επεισόδια, αποτελούν την κύρια αιτία θανάτου στις γυναίκες. Ωστόσο, μόλις τέσσερις στις δέκα γυναίκες αναγνωρίζουν ότι αποτελούν τη μεγαλύτερη απειλή για την υγεία τους.
Τα χρόνια πριν και μετά την εμμηνόπαυση θεωρούνται ιδιαίτερα σημαντική περίοδος για την παρακολούθηση της υγείας. Μετά την εμμηνόπαυση, οι γυναίκες διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο καρδιοπάθειας και εγκεφαλικού επεισοδίου και, για τον λόγο αυτό, είναι σημαντικό να δίνουν προσοχή στην υγεία τους τόσο πριν όσο και κατά τη διάρκεια της μετάβασης.
Παρότι η εμμηνόπαυση δεν προκαλεί καρδιαγγειακά νοσήματα, παράγοντες που σχετίζονται με τον καρδιαγγειακό κίνδυνο συχνά μεταβάλλονται στη μέση ηλικία, ακόμη και σε γυναίκες χωρίς προηγούμενο ιστορικό καρδιακών προβλημάτων.
Τα περισσότερα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν στην περιεμμηνόπαυση
Η περιεμμηνόπαυση, δηλαδή η περίοδος γύρω από την εμμηνόπαυση, μπορεί να αρχίσει πριν από την τελευταία έμμηνο ρύση και συχνά συνοδεύεται από τα πιο αισθητά συμπτώματα.
Αυτά διαφέρουν σημαντικά από γυναίκα σε γυναίκα και μπορεί να περιλαμβάνουν διαταραχές της περιόδου, εξάψεις, νυχτερινές εφιδρώσεις, κόπωση, αύξηση βάρους, πόνο στις αρθρώσεις, αίσθημα παλμών, δυσκολία συγκέντρωσης και άγχος.
Οι αλλαγές αυτές καθιστούν την περιεμμηνόπαυση σημαντική περίοδο για την καλύτερη κατανόηση της προσωπικής κατάστασης υγείας και τη συζήτηση με τον γιατρό για τυχόν συμπτώματα ή ανησυχίες.
Η καρδιαγγειακή υγεία μπορεί να αλλάξει χωρίς προηγούμενα προβλήματα
Πολλές γυναίκες φτάνουν στην εμμηνόπαυση χωρίς ιστορικό καρδιοπάθειας και χωρίς να έχουν παρατηρήσει αλλαγές στην καρδιακή τους υγεία. Ωστόσο, η συγκεκριμένη περίοδος μπορεί να αποτελέσει σημείο καμπής, καθώς ο καρδιαγγειακός κίνδυνος μπορεί να αυξηθεί ταχύτερα.
Τα επίπεδα της LDL χοληστερόλης, γνωστής και ως «κακής» χοληστερόλης, τείνουν να αυξάνονται, ενώ τα αιμοφόρα αγγεία μπορεί να γίνονται πιο δύσκαμπτα.
Για τον λόγο αυτό, οι ειδικοί συνιστούν στις γυναίκες να γνωρίζουν βασικούς δείκτες της υγείας τους, όπως την αρτηριακή πίεση, τη χοληστερόλη και το σάκχαρο στο αίμα.
Ένας ακόμη παράγοντας που συχνά παραβλέπεται είναι η υγεία των νεφρών. Σύμφωνα με επιστημονική ανακοίνωση της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας για το 2026, η εμμηνόπαυση και η γήρανση μπορεί να επιταχύνουν τη χρόνια νεφρική νόσο, η οποία αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου για καρδιοπάθεια και εγκεφαλικό επεισόδιο.
Επιπλέον, μελέτη σε περισσότερες από 83.000 γυναίκες ηλικίας 50 έως 79 ετών, η οποία δημοσιεύθηκε στο «Journal of the American Heart Association», διαπίστωσε ότι περίπου μία στις τέσσερις γυναίκες ενδέχεται να εμφανίσει μετά την εμμηνόπαυση ακανόνιστο καρδιακό ρυθμό, γνωστό ως κολπική μαρμαρυγή.
Το άγχος, η κατάθλιψη και η αϋπνία καταγράφηκαν ως σημαντικοί παράγοντες που συνδέονται με τον κίνδυνο εμφάνισης της συγκεκριμένης διαταραχής.
Σημαντική η πρόσβαση σε πληροφορίες
Οι ειδικοί της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας και της Εταιρείας Εμμηνόπαυσης προτρέπουν τις γυναίκες:
- να γνωρίζουν βασικούς δείκτες της καρδιακής υγείας τους, όπως την αρτηριακή πίεση, τη χοληστερόλη, το σάκχαρο και την κατάσταση της νεφρικής λειτουργίας τους,
- να παραμένουν σωματικά δραστήριες,
- να ακολουθούν υγιεινή διατροφή,
- να δίνουν προτεραιότητα στον επαρκή ύπνο,
- να διαχειρίζονται το στρες,
- να γνωρίζουν τους προσωπικούς παράγοντες κινδύνου, όπως το οικογενειακό ιστορικό, το ιστορικό επιπλοκών στην εγκυμοσύνη ή τα αυτοάνοσα νοσήματα, και
- να συζητούν με την ομάδα υγειονομικής περίθαλψης τυχόν ερωτήματα και ανησυχίες.
