Ελεγκτική Υπηρεσία: Οκτώ χρόνια μετά τον σάλο με την παράνομη αίθουσα δεξιώσεων ακόμη το κράτος δεν έδωσε λύση – Πώς σχολιάζει ο ΕΟΑ Λευκωσίας

Ο ΕΟΑ Λευκωσίας άναψε στο Συμβούλιο Μελέτης Παρεκκλίσεων (ΣΥΜΕΠΑ) το πράσινο φως να εγκρίνει, υπό προϋποθέσεις, τη νομιμοποίηση αίθουσας δεξιώσεων στη Λευκωσία, η οποία λειτουργεί και ως μουσικοχορευτικό κέντρο χωρίς, σύμφωνα με την Ελεγκτική Υπηρεσία, να έχει εξασφαλιστεί η απαιτούμενη πολεοδομική άδεια και άδεια οικοδομής.

Παράλληλα, δεν διαθέτει πιστοποιητικό τελικής έγκρισης ενώ δεν έχουν εφαρμοστεί όροι οι οποίοι είχαν τεθεί σε κατά παρέκκλιση άδεια η οποία είχε εκδοθεί στο παρελθόν.

Σε προλογισμό του Γενικού Ελεγκτή γίνεται αναφορά σε Ειδική Έκθεση η οποία εξεδόθη το 2025 σχετικά με την αδειοδότηση κτηρίου δημόσιας χρήσης στην Επαρχία Λευκωσίας, το οποίο λειτουργεί ως μουσικοχορευτικό κέντρο δεξιώσεων.

Τονίζει, πως από το 2018 και εντεύθεν έχουν υποβληθεί έξι πολεοδομικές αιτήσεις και οκτώ χρόνια μετά, η διαδικασία συνεχίζεται, χωρίς να έχει επιτευχθεί η αποτελεσματική αποκατάσταση της νομιμότητας, φανερώνοντας την αναποτελεσματικότητα των διαδικασιών του κράτους.

Με το παρόν Υπόμνημα, συνεχίζει ο κ. Παπακωνσταντίνου, επανερχόμαστε στην ίδια περίπτωση, για να εξετάσουμε τι ακολούθησε μετά τη δημοσιοποίηση της Έκθεσης και, κυρίως, κατά πόσο το κράτος κατόρθωσε, έστω και εκ των υστέρων, να αποκαταστήσει τη νομιμότητα.

Περαιτέρω αναφέρει, πως η συγκεκριμένη περίπτωση αποτελεί ουσιαστική δοκιμασία της ικανότητας του κράτους να αντιδρά όταν μια παρανομία είναι γνωστή τόσο στις αρμόδιες αρχές όσο και στην κοινωνία. Σημειώνει δε, πως αν η νομιμότητα δεν αποκαθίσταται ούτε σε μια τέτοια περίπτωση, γεννάται εύλογος προβληματισμός για όσες δεν ελέγχονται ή δεν γίνονται ευρέως γνωστές.

Ο έλεγχος, προσθέτει ο Γενικός Ελεγκτής, κατέδειξε ότι, παρά τη δημοσιοποίηση του θέματος, το κράτος δεν κατόρθωσε να επιβάλει τον νόμο. Εξάλλου, η αποστολή ειδοποιήσεων επιβολής, χωρίς τη λήψη άλλων μέτρων, δεν οδήγησε σε ουσιαστική αποκατάσταση της νομιμότητας.

Ο κ. Παπακωνσταντίνου καταγράφει και τα ακόλουθα:

• Η πρακτική του κράτους να εξετάζει και να αδειοδοτεί εκ των υστέρων αυθαίρετες αναπτύξεις συνιστά αντιπαραγωγικό μοντέλο, το οποίο οδηγεί σε περιπτώσεις όπως η παρούσα, όπου μέχρι σήμερα έχουν υποβληθεί έξι αιτήσεις για πολεοδομική άδεια και φαίνεται να λειτουργεί ως δικαιολογία από τις αρμόδιες αρχές για την μη λήψη διοικητικών ή/και δικαστικών μέτρων.

• Ο προβληματισμός της Υπηρεσίας μας εντείνεται από τις χαμηλές προβλεπόμενες ποινές για πολεοδομικές και οικοδομικές παραβάσεις καθώς και από τις καθυστερήσεις στην εκδίκαση των υποθέσεων, που ενδέχεται να καθιστούν την παράνομη έναρξη οικοδομικών εργασιών πρακτικά χωρίς ουσιαστικές συνέπειες. Επιπλέον, η απόσυρση δικαστικών υποθέσεων από τις αρμόδιες αρχές, όταν εξασφαλίζεται εκ των υστέρων άδεια οικοδομής, αποδυναμώνει την εφαρμογή της νομοθεσίας και περιορίζει τον αποτρεπτικό της χαρακτήρα.

Παράλληλα, η όλη κατάσταση δημιουργεί συνθήκες άνισου ανταγωνισμού αφού οι παρανομούντες αποκτούν συγκριτικό πλεονέκτημα έναντι των νομοταγών. Αυτό εκπέμπει ιδιαίτερα αρνητικά μηνύματα, κάτι που σταδιακά διαβρώνει την εμπιστοσύνη των πολιτών προς το κράτος.

Ο ισχυρισμός ότι το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο δεν παρέχει επαρκή εργαλεία για δραστικότερη παρέμβαση, ακόμη και αν ευσταθεί, δεν μπορεί να αποτελεί μόνιμη δικαιολογία. Οι αρμόδιες αρχές οφείλουν να αξιοποιούν πλήρως τα διαθέσιμα μέσα και, όπου αυτά αποδεικνύονται ανεπαρκή, να επιδιώκουν έγκαιρα την ενίσχυσή τους μέσω προτάσεων προς την νομοθετική εξουσία.

Σε αντίθετη περίπτωση, η περιορισμένη και επιφανειακή διαχείριση από τις αρμόδιες αρχές ουσιαστικά συντηρεί τις παρανομίες και οδηγεί, πέραν των άλλων, σε σπατάλη δημόσιων πόρων για τη συνεχή αντιμετώπιση των συνεπειών τους.

Στη σύνοψη των ευρημάτων της Ελεγκτικής Υπηρεσίας που φορούν την Έκθεση του 2025, καταγράφονται και τα εξής:

• Αδυναμία τήρησης της προβλεπόμενης διαδικασίας

• Η έναρξη και η ολοκλήρωση των εργασιών έγιναν χωρίς την εξασφάλιση των απαραίτητων αδειών.

• Κατά την διαδικασία της εκ των υστέρων αδειοδότησης, διαπιστώθηκε σταδιακή τροποποίηση βασικών όρων που τέθηκαν στην κατά παρέκκλιση πολεοδομική άδεια, αναφορικά με:

(i) την παραχώρηση τεμαχίου στο δημόσιο,

(ii) το εμβαδό του χώρου κινηματογραφικών χρήσεων, και

(iii) την κατεδάφιση αυθαίρετων οικοδομών.

• Το Υπουργικό Συμβούλιο είχε θέσει ως όρο την κατεδάφιση των αυθαίρετων οικοδομών προτού εκδοθεί πολεοδομική άδεια, ωστόσο ο όρος διαφοροποιήθηκε από το Τμήμα Πολεοδομίας.

• Το Υφυπουργείο Τουρισμού παραχώρησε άδεια λειτουργίας κέντρου ως εστιατόριο, χωρίς προηγουμένως να έχει εξασφαλιστεί πιστοποιητικό έγκρισης για την ανάπτυξη, το οποίο αποτελεί προϋπόθεση.

• Το υποστατικό, σύμφωνα με την ειδοποίηση επιβολής που απέστειλε η Πολεοδομία τον Μάιο του 2024, λειτουργεί ως αίθουσα δεξιώσεων στο συνολικό εμβαδό της οικοδομής, φιλοξενούνται εκδηλώσεις που κατατάσσονται στην κατηγορία δραστηριοτήτων μουσικοχορευτικού κέντρου, χωρίς να εξασφαλίσουν τις απαιτούμενες πολεοδομική άδεια και άδεια οικοδομής. Επίσης δεν τεκμηριώνεται ότι ο εγκεκριμένος χώρος χρησιμοποιείται στην πράξη για την προβλεπόμενη κινηματογραφική χρήση.

• Η αδειοδότηση αναπτύξεων που ανεγείρονται και λειτουργούν χωρίς προηγουμένως να έχουν εξασφαλίσει τις σχετικές άδειες, δημιουργεί συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού, καταστρατηγώντας την ισότιμη λειτουργία της αγοράς.

Ο Γενικός Ελεγκτής υποδεικνύει, πως δεν ελήφθησαν όλα τα διοικητικά και δικαστικά μέτρα τα οποία προνοούνται σε ανάλογες περιπτώσεις και τα οποία, έτσι κι αλλιώς, δεν αποτρέπουν πάντα τις παρανομίες.

Τι απαντά ο ΕΟΑ Λευκωσίας

Απαντώντας στις επισημάνσεις της Ελεγκτικής Υπηρεσίας και σχολιάζοντας αναφορά ότι δεν έχουν υλοποιηθεί ουσιώδεις όροι της Πολεοδομικής Αδειας, όπως η λειτουργία χώρου κινηματογραφικών χρήσεων, ο ΕΟΑ, αναφέρει πως ο συγκεκριμένος χώρος είναι διαμορφωμένος και διακριτός, ενώ έχει χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν για γυρίσματα εκπομπής. Υποδεικνύει επίσης, πως η μη χρήση (δηλαδή η αδράνεια και όχι η χρήση με άλλο μη εξουσιοδοτημένο τρόπο) μιας οδειοδοτημένης ανάπτυξης δεν αποτελεί παρανομία. Αναφέρει επίσης, πως η λειτουργία της ανάπτυξης, ως αίθουσα δεξιώσεων, αξιοποιείται στο σύνολο του κτηρίου, αλλά όχι πάντοτε.

Στην απάντηση του ΕΟΑ προς τον Γενικό Ελεγκτή αναφέρονται και τα ακόλουθα:

Επιθυμώ να σας πληροφορήσω ότι οι εκκρεμούσες αιτήσεις έχουν αξιολογηθεί ενδελεχώς από τον ΕΟΑ Λευκωσίας και έχει ήδη αποσταλεί η έκθεση της Διεύθυνσης Αδειοδότησης της Ανάπτυξης προς το ΣΥΜΕΠΑ στις 18/05/2026. Στην εν λόγω έκθεση καταγράφονται οι θετικές (υπό προϋποθέσεις) απόψεις του ΕΟΑ Λευκωσίας σε συνέχεια και της σχετικής απόφασης της Επιτροπής Αδειοδότησης (22/01/2026) και του Διοικητικού Συμβουλίου ΕΟΑ Λευκωσίας (26/03/2026).