Δικαίωση στο Ανώτατο για Ρώσο που ζητούν οι ΗΠΑ να εκδοθεί – Γιατί αμφισβητείται η δικαιοδοσία του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού

Άδεια για καταχώριση αίτησης με στόχο την ακύρωση εντάλματος σύλληψης που εκδόθηκε εναντίον του, στο πλαίσιο διαδικασίας έκδοσής του στις Ηνωμένες Πολιτείες, εξασφάλισε Ρώσος υπήκοος, μετά την επιτυχία της έφεσής του ενώπιον του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Το Ανώτατο έκρινε ότι εγείρονται εκ πρώτης όψεως συζητήσιμα ζητήματα αναφορικά με τη δικαιοδοσία του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού να εκδώσει το ένταλμα σύλληψης, καθώς και με τον τρόπο καταγραφής της κρίσης του ως προς τον τόπο όπου βρισκόταν ο εκζητούμενος.

Η ομόφωνη απόφαση εκδόθηκε στις 4 Νοεμβρίου 2026 από τριμελή σύνθεση του Ανωτάτου Δικαστηρίου, αποτελούμενη από τους δικαστές Λ. Δημητριάδου-Ανδρέου, Α. Δαυίδ και Αλ. Παναγιώτου, με την απόφαση να δίδεται από τον δικαστή Α. Δαυίδ.

Η υπόθεση αφορά ένταλμα σύλληψης που εκδόθηκε στις 9 Ιουνίου 2026 από το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού, με σκοπό την έκδοση του Ρώσου υπηκόου στις ΗΠΑ, προκειμένου να δικαστεί για υπόθεση συνωμοσίας προς νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Σύμφωνα με τα στοιχεία που τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου, η αμερικανική πλευρά τον κατηγορεί για συμμετοχή σε χρηματικές συναλλαγές που αφορούσαν περιουσία προερχόμενη από συγκεκριμένη παράνομη δραστηριότητα, κατά παράβαση της αμερικανικής νομοθεσίας.

Το αίτημα έκδοσης είχε υποβληθεί στις 28 Απριλίου 2026 από το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ προς τον Υπουργό Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως της Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω του Υπουργείου Εξωτερικών. Στα έγγραφα περιγραφόταν, μεταξύ άλλων, η φερόμενη δράση οργανωμένης ομάδας που εμπλεκόταν σε νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, καθώς και ο ρόλος που φέρεται να είχε ο εκζητούμενος.

Στις 21 Μαΐου 2026 ο Υπουργός Δικαιοσύνης έδωσε εξουσιοδότηση για την έναρξη της διαδικασίας έκδοσης. Ωστόσο, σύμφωνα με τον όρκο που υποστήριζε το αίτημα έκδοσης του εντάλματος, στις 9 Ιουνίου 2026, στις 17:40, ο εκζητούμενος εντοπίστηκε στο αεροδρόμιο Λάρνακας, όπου επρόκειτο να επιβιβαστεί σε πτήση με προορισμό τη Γεωργία. Οι αρχές τον εντόπισαν μέσω της βάσης δεδομένων ως αναζητούμενο πρόσωπο. Κατά τον εντοπισμό του δήλωσε ότι διέμενε στη Λεμεσό, σε διεύθυνση διαφορετική από εκείνη που ήταν καταχωρημένη στα στοιχεία της Υπηρεσίας Αλλοδαπών και Μετανάστευσης.

Παρά το γεγονός ότι ο εκζητούμενος βρισκόταν στο αεροδρόμιο Λάρνακας, το αίτημα για έκδοση του εντάλματος υποβλήθηκε στις 22:33 της ίδιας ημέρας στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού, το οποίο και εξέδωσε το σχετικό ένταλμα.

Ο εκζητούμενος προσέφυγε στο Ανώτατο Δικαστήριο, ζητώντας άδεια για καταχώριση αίτησης έκδοσης προνομιακών ενταλμάτων certiorari και prohibition. Με το πρώτο επιδίωκε την ακύρωση του εντάλματος σύλληψης και με το δεύτερο την απαγόρευση στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού να προχωρήσει στην εκδίκαση της διαδικασίας έκδοσής του. Η σχετική αίτηση απορρίφθηκε στις 21 Ιουλίου 2026 από δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου, με αποτέλεσμα να ακολουθήσει η έφεση.

Κεντρικό ζήτημα στην έφεση αποτέλεσε η ερμηνεία του άρθρου 8(1)(α) του περί Εκδόσεως Φυγοδίκων Νόμου του 1970. Η συγκεκριμένη διάταξη προβλέπει ότι ένταλμα σύλληψης μπορεί να εκδοθεί από δικαστή του Επαρχιακού Δικαστηρίου στη δικαιοδοσία του οποίου βρίσκεται ή πιστεύεται ότι βρίσκεται το πρόσωπο που αναζητείται.

Το Εφετείο υπογράμμισε ότι η υπουργική εξουσιοδότηση για έναρξη της διαδικασίας έκδοσης αποτελεί μεν αναγκαία προϋπόθεση, δεν θεμελιώνει όμως από μόνη της την κατά τόπο αρμοδιότητα ενός Επαρχιακού Δικαστηρίου. Η αρμοδιότητα αυτή πρέπει να προκύπτει από τις σχετικές νομοθετικές διατάξεις.

Στην προκειμένη περίπτωση, οι δικαστές διαπίστωσαν ότι, όταν οι αρχές απευθύνθηκαν στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού, γνώριζαν ήδη ότι ο εκζητούμενος βρισκόταν στο αεροδρόμιο Λάρνακας και, συνεπώς, εκτός της δικαιοδοσίας του συγκεκριμένου δικαστηρίου. Το γεγονός ότι σε προγενέστερο χρόνο εμφανιζόταν να διαμένει στη Λεμεσό δεν φαίνεται, εκ πρώτης όψεως, να αρκούσε για να θεμελιώσει τη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου, αφού ήταν γνωστό ότι κατά τον κρίσιμο χρόνο βρισκόταν σε άλλη επαρχία.

Το Ανώτατο εξέτασε επίσης το περιεχόμενο του εντάλματος σύλληψης, στο οποίο καταγραφόταν γενικά ότι ο εκζητούμενος βρισκόταν εντός της Κυπριακής Δημοκρατίας. Οι δικαστές εξέφρασαν προβληματισμό κατά πόσο αυτή η γενική αναφορά ικανοποιεί την απαίτηση του νόμου, ο οποίος θέτει ως προϋπόθεση να βρίσκεται ή να πιστεύεται ότι βρίσκεται το πρόσωπο εντός της δικαιοδοσίας του δικαστηρίου που εκδίδει το ένταλμα.

Το Εφετείο διευκρίνισε ότι στο στάδιο εξέτασης αίτησης για εξασφάλιση άδειας έκδοσης προνομιακού εντάλματος δεν εξετάζεται σε βάθος η ουσία της υπόθεσης, αλλά αρκεί να διαπιστωθεί ότι υπάρχει εκ πρώτης όψεως συζητήσιμο ζήτημα.

Καταλήγοντας, έκανε δεκτή την έφεση και παραχώρησε στον εκζητούμενο άδεια να καταχωρίσει αίτηση με κλήση για έκδοση προνομιακού εντάλματος certiorari, με σκοπό την ακύρωση του εντάλματος σύλληψης της 9ης Ιουνίου 2026. Η αίτηση θα πρέπει να καταχωριστεί εντός 12 ημερών και να επιδοθεί στον Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας.

Η απόφαση δεν ακυρώνει στο παρόν στάδιο το ένταλμα σύλληψης ούτε τερματίζει τη διαδικασία έκδοσης προς τις ΗΠΑ. Ανοίγει, ωστόσο, τον δρόμο για την εξέταση της νομιμότητας της έκδοσής του, υπό το πρίσμα των ζητημάτων δικαιοδοσίας που εντόπισε το Εφετείο.