ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΙΚΟ: Νομοσχέδιο αλλάζει τα φώτα στο Πόθεν Έσχες – Περισσότερη διαφάνεια, πρόστιμα €50.000 – Έλεγχος κάθε 30 μήνες – Ποιοι 4 νέοι αξιωματούχοι εντάσσονται

Σημαντικές αλλαγές στο Πόθεν Έσχες του Προέδρου της Δημοκρατίας, υπουργών, βουλευτών και άλλων αξιωματούχων, φέρνει νομοσχέδιο που ετοίμασε το Υπουργείο Δικαιοσύνης με σκοπό τον συχνότερο έλεγχο των εσόδων-εξόδων τους.

Ουσιαστικά μέχρι να ολοκληρώσουν την πενταετή θητεία τους θα πρέπει να υποβάλλουν τέσσερις φορές αντί μία δήλωση για τα περιουσιακά τους στοιχεία, ενώ ο έλεγχος για την γνησιότητα των στοιχείων και για τους βουλευτές, ανατίθεται πλέον στον Έφορο Φορολογίας αντί εσωτερικά. Επίσης, στη λίστα με τα πρόσωπα που θα υποχρεώνονται να καταθέτουν δήλωση Πόθεν Έσχες θα περιλαμβάνονται πλέον και οι τέσσερις βοηθοί αρχηγοί Αστυνομίας. Σημειωτέον ότι οι νέες αλλαγές δεν επηρεάζουν τους υφιστάμενους αξιωματούχους.

Το νομοσχέδιο ετοιμάστηκε από την Επίτροπο Νομοθεσίας και τέθηκε από προχθές σε δημόσια διαβούλευση από το Υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως, στο πλαίσιο της προώθησης της συμμόρφωσης της Κυπριακής Δημοκρατίας με τις συστάσεις του 5ου Γύρου Αξιολόγησης της Ομάδας Κρατών κατά της Διαφθοράς του Συμβουλίου της Ευρώπης (GRECO). Οι κυριότερες προτεινόμενες τροποποιήσεις αφορούν:

-Περιοδική υποβολή δηλώσεων περιουσιακών στοιχείων: Εισάγεται υποχρέωση υποβολής επικαιροποιημένης Κατάστασης Ενεργητικού και Παθητικού της Περιουσίας (ΚΕΠ) ανά 30 μήνες από την ανάληψη του αξιώματος, συνοδευόμενης από κατάσταση εσόδων και εξόδων και κατάσταση συμφιλίωσης, επιπρόσθετα από τις υφιστάμενες υποχρεώσεις υποβολής κατά την ανάληψη και τη λήξη του αξιώματος. Δηλαδή, ένας αξιωματούχος θα υποβάλλει δήλωση Πόθεν έσχες τέσσερις μήνες μετά την ανάληψη των καθηκόντων, 30 μήνες μετά, στους επόμενους 30 μήνες ξανά και πριν την λήψη της θητείας του.

– Δημοσιοποίηση των ενδιάμεσων δηλώσεων: Επεκτείνεται η υποχρέωση δημοσιοποίησης του προβλεπόμενου από τον νόμο μέρους της ΚΕΠ και της καθαρής περιουσίας, ώστε να καλύπτει και τις ενδιάμεσες δηλώσεις που υποβάλλονται ανά 30 μήνες.

– Ενιαίο σύστημα διοικητικών κυρώσεων: Προβλέπεται ενιαίος μηχανισμός επιβολής διοικητικών προστίμων από τον Έφορο Φορολογίας σε περίπτωση παράλειψης ή εκπρόθεσμης υποβολής των προβλεπόμενων καταστάσεων. Ειδικότερα, προβλέπεται διοικητικό πρόστιμο μέχρι €5.000 και πρόσθετο πρόστιμο μέχρι €100 για κάθε ημέρα καθυστέρησης ή συνέχισης της παράλειψης, με ανώτατο συνολικό όριο €50.000.

– Προσαρμογή των οικονομικών καταστάσεων: Αναθεωρούνται οι ορισμοί της κατάστασης εσόδων και εξόδων και της κατάστασης συμφιλίωσης, καθώς και το σχετικό Παράρτημα, ώστε να προσδιορίζεται η περίοδος αναφοράς τους σε συνάρτηση με τις υποβαλλόμενες ΚΕΠ.

– Μεταβατικές διατάξεις: Προβλέπονται ειδικές ρυθμίσεις για τα πρόσωπα που ήδη κατέχουν αξίωμα κατά την έναρξη ισχύος του τροποποιητικού νόμου, καθώς και για τη χρονική εφαρμογή του νέου καθεστώτος διοικητικών κυρώσεων.

Σύμφωνα με το νομοσχέδιο δίνεται νέος ορισμός για την «κατάσταση εσόδων και εξόδων», αφού τώρα θα σημαίνει την προβλεπόμενη στο Μέρος Β του Παραρτήματος ΙΙΙ αναλυτική κατάσταση εσόδων και εξόδων για την περίοδο μεταξύ της ΚΕΠ που υποβλήθηκε δυνάμει της παραγράφου (α) του εδαφίου (1) του άρθρου 5 και της ΚΕΠ που υποβάλλεται δυνάμει της παραγράφου (β) ή (γ) του εδαφίου (1) του άρθρου 5, ανάλογα με την περίπτωση. Επίσης η «κατάσταση συμφιλίωσης» θα σημαίνει την προβλεπόμενη στο Μέρος Γ του Παραρτήματος ΙΙΙ κατάσταση, η οποία επεξηγεί την καθαρή αύξηση ή μείωση της καθαρής περιουσίας του αξιωματούχου ή δημόσια εκτεθειμένου προσώπου, που έχει επέλθει κατά την περίοδο μεταξύ της ΚΕΠ που υποβλήθηκε δυνάμει της παραγράφου (α) του εδαφίου (1) του άρθρου 5 και της ΚΕΠ που υποβάλλεται δυνάμει της παραγράφου (β) ή (γ) του εδαφίου (1) του άρθρου 5, ανάλογα με την περίπτωση».

Προβλέπεται επίσης ότι οι Βοηθοί Αρχηγοί της Αστυνομίας οι οποίοι, κατά την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του παρόντος Νόμου, κατέχουν τη θέση αυτή, υποχρεούνται να υποβάλουν την προβλεπόμενη στο εδάφιο (1) του άρθρου 3 του βασικού νόμου δήλωση εντός τεσσάρων (4) μηνών από την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του παρόντος Νόμου.

Κυρώσεις και για παράλειψη υποβολής Πόθεν Έσχες

Με το νομοσχέδιο καλύπτεται ένα κενό όσον αφορά τις συνέπειες από την παράλειψη ή την εκπρόθεσμη υποβολή της δήλωσης Πόθεν Έσχες. Έως τώρα μόνο η ψευδής δήλωση ελεγχόταν ενώ με το σχέδιο νόμου ο Έφορος Φορολογίας θα μπορεί να ελέγχει και την παράλειψη. Επίσης ο έλεγχος για τους βουλευτές ενώ γινόταν εσωτερικά, τώρα θα αναλάβει ο Έφορος Φορολογίας.

Όπως προβλέπεται, σε περίπτωση κατά την οποία υπόχρεο πρόσωπο παραλείπει να υποβάλει ή υποβάλλει εκπρόθεσμα οποιαδήποτε από τις προβλεπόμενες στις διατάξεις του άρθρου 3 καταστάσεις, η Ειδική Επιτροπή ενημερώνει σχετικά τον Έφορο Φορολογίας.

Αυτός, αφού προηγουμένως ακούσει ή δώσει την ευκαιρία στο επηρεαζόμενο υπόχρεο πρόσωπο να ακουστεί, προφορικά ή/και γραπτώς, διαπιστώσει ότι το επηρεαζόμενο υπόχρεο πρόσωπο παρέλειψε να υποβάλει ή υπέβαλε εκπρόθεσμα οποιαδήποτε από τις προβλεπόμενες στις διατάξεις του άρθρου 3 καταστάσεις, επιβάλλει σε αυτό διοικητικό πρόστιμο ύψους μέχρι €5.000 και επιπρόσθετο διοικητικό πρόστιμο ύψους μέχρι €100 για κάθε ημέρα καθυστέρησης ή συνέχισης της παράλειψης μετά την λήξη της προβλεπόμενης προθεσμίας: Νοείται ότι, το συνολικό ύψος του διοικητικού προστίμου που επιβάλλεται δυνάμει του παρόντος εδαφίου δεν δύναται να υπερβαίνει τις €50.000. Κατά τον καθορισμό του ύψους του διοικητικού προστίμου, ο Έφορος Φορολογίας λαμβάνει υπόψη τη βαρύτητα και τη διάρκεια της παράλειψης, τυχόν επανάληψή της, καθώς και τον βαθμό συνεργασίας του επηρεαζόμενου υπόχρεου προσώπου.

Η απόφαση επιβολής διοικητικού προστίμου είναι δεόντως αιτιολογημένη και κοινοποιείται στο επηρεαζόμενο υπόχρεο πρόσωπο και στην Ειδική Επιτροπή. Επίσης, σε περίπτωση άρνησης ή παράλειψης προσώπου να καταβάλει στον Έφορο Φορολογίας διοικητικό πρόστιμο, το οποίο του επιβλήθηκε δυνάμει των διατάξεων του παρόντος Νόμου, ο Έφορος Φορολογίας λαμβάνει δικαστικά μέτρα και εισπράττει το οφειλόμενο ποσό ως αστικό χρέος οφειλόμενο στη Δημοκρατία.

Επί πλέον στο πλαίσιο ειδικής έρευνας διενεργουμένης δυνάμει των διατάξεων του παρόντος Νόμου διαπιστώνεται ότι υπόχρεο πρόσωπο υπέβαλε ψευδή στοιχεία στις προβλεπόμενες στο άρθρο 3 καταστάσεις, αυτό είναι ένοχο αδικήματος και, σε περίπτωση καταδίκης του, υπόκειται σε χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις €5.000 ή σε ποινή φυλάκισης που δεν υπερβαίνει το ένα έτος ή και στις δύο αυτές ποινές: Νοείται ότι, δεν θεωρείται ψευδής η κατάσταση περιουσίας στην οποία παρατηρείται καλόπιστη μη ουσιώδης παράλειψη.

Κατάσχεση σε περίπτωση θανάτου αν…

Σε περίπτωση αποβιώσαντος υπόχρεου προσώπου, το οποίο διαπιστώθηκε ότι είχε υποβάλει ψευδή στοιχεία στις ως άνω καταστάσεις ή/και παρέλειψε να δηλώσει κινητή ή/και ακίνητη περιουσία, τα μη περιληφθέντα περιουσιακά στοιχεία λογίζονται ως περιουσία υπόπτου, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 32 και 33 του περί της Παρεμπόδισης και Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Παράνομες Δραστηριότητες Νόμου.

Τέλος, το υπόχρεο πρόσωπο, ανάλογα με την περίπτωση, δεν υπόκειται σε συνέπειες δυνάμει των διατάξεων του παρόντος άρθρου, σε περίπτωση κατά την οποία, λόγω του ότι βρισκόταν σε διάσταση με τον/τη σύζυγό του ή τον/την σύμβιο/συμβία του, τελούσε σε πραγματική αδυναμία είτε να εξασφαλίσει τα στοιχεία που προβλέπονται στο μέρος των προβλεπόμενων στο άρθρο 3 καταστάσεων που αφορούν τον/τη σύζυγό του ή τον/την σύμβιο/συμβία του, είτε να υποβάλει πλήρη και αληθή στοιχεία».