Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google
Add philenews.com on Google
Της Μαρίνας Κωνσταντίνου, Λειτουργός έργων, Ίδρυμα Λαόνα
Όταν οι πρώτες κρύες μέρες του φθινοπώρου έρθουν στην Κύπρο, η φύση της υπαίθρου προσφέρει έναν από τους πιο πολύτιμους θησαυρούς της: το μόσφιλο (Crataegus azarolus), γνωστό και ως κράτεγο. Το δέντρο της μοσφιλιάς είναι ανθεκτικό, άγριο είδος βαθιά ριζωμένο στην κυπριακή γη ενώ κάθε χρόνο ωριμάζουν πάνω του μικροί κιτρινοκόκκινοι καρποί. Και τότε, όπως κάθε χρόνο, πολλές κουζίνες γεμίζουν κόσμο και ζωντάνια, καθώς αναβιώνει η παράδοση της πιο αγαπημένης σπιτικής μαρμελάδας της Κύπρου.
Η παράδοση ξεκίνησε στα κυπριακά χωριά πριν από πολλές δεκαετίες. Το μόσφιλο, σε αντίθεση με άλλα φρούτα, δεν συνηθίζεται να καταναλώνεται εύκολα ωμό, καθώς είναι σκληρό και γεμάτο κουκούτσια. Οι νοικοκυρές όμως βρήκαν τρόπο να μην πάει χαμένη η αφθονία αυτού του φθινοπωρινού καρπού και άρχισαν να τον μαζεύουν από τα άγρια δέντρα με σκοπό τη μεταποίηση του σε μαρμελάδα.
Η διαδικασία παρασκευής της μαρμελάδας είχε ως εξής: διάλεγαν ένα ένα τους καρπούς με υπομονή, τους έβραζαν σε μεγάλες κατσαρόλες και στράγγιζαν τον αρωματικό χυμό τους μέσα από λεπτά βαμβακερά υφάσματα, τις λεγόμενες «κουρούκλες», δένοντάς τον με ζάχαρη και φρέσκο χυμό λεμονιού. Το αποτέλεσμα ήταν ένα κεχριμπαρένιο μίγμα με μοναδικό άρωμα και υφή ζελέ για να απλώνεται εύκολα. Αφού μεταφερόταν σε αποστειρωμένα βάζα, φυλασσόταν για τους χειμερινούς μήνες και συνόδευε το ζεστό ψωμί με βούτυρο.
Αυτή η διαδικασία δεν αποτελεί μια απλή μαγειρική συνήθεια, αλλά μια κοινωνική παράδοση όπου, κάθε χρόνο, το φτιάξιμο της μαρμελάδας σηματοδοτεί την έναρξη του χειμώνα. Οι οικογένειες μέχρι και σήμερα μαζεύονται με σκοπό την παρασκευή της μαρμελάδας μόσφιλου, και τα σπίτια πλημμυρίζουν με την ξεχωριστή, γλυκιά μυρωδιά που σιγοβράζει στο μάτι της κουζίνας. Σε αυτή την διαδικασία συμμετέχουν όλα τα μέλη της οικογένειας, το κάθε μέλος με τον δικό του τρόπο, μεταφέροντας έτσι τη γνώση στις επόμενες γενιές.
Εκτός από τη μαρμελάδα που ξυπνά αναμνήσεις, το μόσφιλο έχει επίσης σπουδαίες θεραπευτικές ιδιότητες. Σύμφωνα με το Κυπριακό Κέντρο Περιβαλλοντικής Έρευνας και Εκπαίδευσης, θεωρείται κατεξοχήν καρπός της καρδιάς, πλούσιος σε αντιοξειδωτικά, και συμβάλει στην ενίσχυση του κυκλοφορικού συστήματος και τη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης.
Σήμερα, η παράδοση αυτή παραμένει ακόμα ζωντανή, αφού σχεδόν σε κάθε κυπριακό σπίτι υπάρχει τουλάχιστον ένα βάζο μαρμελάδας μόσφιλο, το οποίο απολαμβάνουμε ολόχρονα ως συνοδευτικό στο πρωινό μας, αλλά και ως υλικό για τη δημιουργία άλλων κυπριακών γλυκών, όπως τα μπισκότα. Έτσι, η μαρμελάδα μόσφιλο δεν είναι απλώς μια οικία γεύση, αλλά μια αίσθηση της ζεστασιάς του σπιτιού, της παράδοσης των προγόνων μας, και της αυθεντικής αγνότητας της φύσης.
Το παραπάνω άρθρο γράφτηκε στα πλαίσια του έργου AENaON που προβάλει την διατροφική αξία των άγριων εδώδιμων φυτών και καρπών. Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Προγράμματος Interreg Ελλάδα-Κύπρος 2021–2027, με επικεφαλής το Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο (ΕΛΠΕΠΑ) και τη συμμετοχή του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου (ΤΕΠΑΚ), της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου (ΠΝΑ), του Ιδρύματος Λαόνα και του Περιφερειακού Φυτωρίου Νοτίου Αιγαίου Α.Ε. Το σχετικό περιεχόμενο αποτελεί αποκλειστική ευθύνη των συντακτών του και δε μπορεί σε καμία περίπτωση να εκφράζει τις επίσημες απόψεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, των συμμετεχουσών χωρών και της Ειδικής Υπηρεσίας Interreg 2021-2027 (Διαχειριστικής Αρχής)»
Περισσότερες πληροφορίες: Τηλ. 25 358632 | Email: admin@laona.org
