Στη Βουλή το νομοσχέδιο για την Ειδική Εκπαίδευση: Νέες ρυθμίσεις για τη φοίτηση στη γενική τάξη και την αξιολόγηση των παιδιών

Μετά από πολλές συζητήσεις, δημόσιες τοποθετήσεις και αρκετή καθυστέρηση, κατατέθηκε στη Βουλή το νομοσχέδιο για την Ειδική Εκπαίδευση.

Πρόκειται για τροποποιητικό νομοσχέδιο επί της ισχύουσας νομοθεσίας περί Αγωγής και Εκπαίδευσης Παιδιών με Ειδικές Ανάγκες που χρονολογείται εδώ και 27 χρόνια (από το 1999), και το οποίο επιχειρεί να μετατοπίσει το επίκεντρο από τη διάγνωση και την κατηγοριοποίηση του παιδιού στην κατοχύρωση των δικαιωμάτων του, την ουσιαστική συμμετοχή του, την άρση των εμποδίων και την παροχή εξατομικευμένης υποστήριξης.

Το νομοσχέδιο αναμένεται να απασχολήσει σύντομα την επιτροπή Παιδείας της Βουλής, η οποία σημειώνεται ότι επανειλημμένως αναφέρθηκε σε αυτό, διαμηνύοντας κατά καιρούς στο Υπουργείο Παιδείας ότι το αναμένει.

Σύμφωνα με την εισηγητική έκθεση του νομοσχεδίου, το Υπουργείο Παιδείας θεωρεί αναγκαίο τον εκσυγχρονισμό του νομοθετικού πλαισίου, με διατήρηση των θετικών στοιχείων και δομών που έχουν αναπτυχθεί, αλλά και με την εισαγωγή νέων και σαφέστερων δικαιωματικών προσεγγίσεων, με στόχο την περαιτέρω ευθυγράμμισή του με τις αρχές και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες.

Για την υλοποίηση των πιο πάνω προτείνονται μεταξύ άλλων, τροποποιήσεις που αφορούν τον εκσυγχρονισμό της ορολογίας που χρησιμοποιείται στη νομοθεσία, ώστε να συνάδει με τα διεθνή πρότυπα, την εισαγωγή της έννοιας των «εύλογων προσαρμογών» όπως αυτή ορίζεται στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία.

Προτάσεις για την καθιέρωση της κατά προτεραιότητα φοίτησης στη γενική τάξη, την παροχή Απολυτηρίου σε όλα τα παιδιά που φοιτούν στα γενικά σχολεία, την ενίσχυση των μηχανισμών αξιολόγησης, την αναβάθμιση των δομών και παροχών, καθώς και τη θεσμοθέτηση εξατομικευμένης εκπαιδευτικής υποστήριξης, μέσω του μετασχηματισμού του πλαισίου των Ειδικών Μονάδων σε Προγράμματα Ενισχυμένης Υποστήριξης.

Παράλληλα, προωθούνται:

> Η βελτίωση των διαδικασιών.

> Η θεσμοθέτηση της υποχρέωσης για αιτιολογημένες αποφάσεις και σαφή χρονοδιαγράμματα κατά την εξέταση των περιπτώσεων και τη λήψη αποφάσεων.

> Η ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ σχολείου, οικογένειας και ειδικών.

> Η στοχευμένη επιμόρφωση του εκπαιδευτικού και βοηθητικού προσωπικού.

> Η ενίσχυση της ουσιαστικής συμμετοχής των γονέων/κηδεμόνων, των ίδιων των παιδιών, και των ειδικών στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων που τα αφορούν.

Αναφορικά με την εκτιμώμενη δαπάνη για την εφαρμογή των προτεινόμενων ρυθμίσεων, επισημαίνεται ότι «αναμένεται να καλυφθεί εντός των υφιστάμενων ανώτατων ορίων του προϋπολογισμού για την ειδική αγωγή και εκπαίδευση, μέσω ανακατανομής των διαθέσιμων πιστώσεων, και χωρίς να απαιτείται πρόσθετη δημοσιονομική επιβάρυνση».

Πριν την κατάληξη στο εν λόγω νομοθέτημα, το Υπουργείο Παιδείας προέβη σε διαβούλευση με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, με σκοπό τη διαμόρφωση προτάσεων για τροποποίηση της υφιστάμενης νομοθεσίας και τον παιδαγωγικό εκσυγχρονισμό της ειδικής εκπαίδευσης, με στόχο τη μετάβαση στην ενιαία εκπαίδευση και την εναρμόνιση με τις πρόνοιες, τις αρχές και υποχρεώσεις που απορρέουν από τη Σύμβαση για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες.

Όπως επισημαίνεται, οι εμπλεκόμενοι φορείς εξέφρασαν σε γενικές γραμμές θετική στάση ως προς την ανάγκη εκσυγχρονισμού και εξορθολογισμού του θεσμικού πλαισίου, επισημαίνοντας τη σημασία διαμόρφωσης ενός σύγχρονου, σαφούς και λειτουργικού πλαισίου, το οποίο να ανταποκρίνεται στις ανάγκες των παιδιών με αναπηρία, καθώς και του εκπαιδευτικού συστήματος.

Παράλληλα, διατυπώθηκαν επιμέρους προβληματισμοί, ως προς συγκεκριμένες πρόνοιες της προτεινόμενης νομοθεσίας και τον τρόπο εφαρμογής τους, ενώ φορείς εξέφρασαν την άποψη ότι, αντί της τροποποίησης της υφιστάμενης νομοθεσίας, θα πρέπει να καταρτιστεί νέα νομοθεσία για την ενιαία εκπαίδευση.