Προς νομιμοποίηση της Μονής στο Κάβο Γκρέκο από το Συμβούλιο Παρεκκλίσεων – Έντονη διαφωνία κρατικών τμημάτων και ΕΤΕΚ

Στο τελικό στάδιο βρίσκεται η διαδικασία νομιμοποίησης της αυθαίρετης ανέγερσης της Ιεράς Μονής Αγίων Εφραίμ και Αικατερίνης στην καρδιά της περιβαλλοντικά ευαίσθητης και προστατευόμενης περιοχής Natura 2000 στο Κάβο Γκρέκο. Ενώ η υπόθεση βρίσκεται στα χέρια του Συμβουλίου Μελέτης Παρεκκλίσεων (ΣΥΜΕΠΑ), οι εμπλεκόμενοι φορείς και τα αρμόδια κρατικά τμήματα παίρνουν ξεκάθαρες θέσεις, με το Επιστημονικό Τεχνικό Επιμελητήριο Κύπρου (ΕΤΕΚ) να αξιώνει την πιστή τήρηση της νομοθεσίας και την κατεδάφιση των παράνομων κατασκευών.

Το Τμήμα Περιβάλλοντος το οποίο δεν προχώρησε σε αξιολόγηση της εν λόγω αίτησης, από τη στιγμή που το έργο βρίσκεται ήδη σε προχωρημένο στάδιο κατασκευής, εισηγείται όπως η αιτούμενη παρέκκλιση αντιμετωπιστεί αρνητικά. Αρνητική είναι επίσης η εισήγηση του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως.

Σε αυστηρή και κατηγορηματική δήλωσή του στον «Φ», ο πρόεδρος του ΕΤΕΚ, Κωνσταντίνος Κωνσταντή, καταδικάζει εξαρχής την αυθαιρεσία και υπογραμμίζει ότι η τακτική της εκ των υστέρων νομιμοποίησης υπονομεύει την αξιοπιστία του πολεοδομικού συστήματος. Όπως αναφέρει, «ο υπουργός Εσωτερικών ορθώς ξεκίνησε τις διαδικασίες και εξέδωσε διατάγματα για να κατεδαφιστεί η παράνομη οικοδομή. Η απόφαση αυτή πρέπει να στηριχθεί και να εφαρμοστεί. Εάν δεν προχωρήσει η κατεδάφιση και η αποκατάσταση του περιβάλλοντος, η υπονόμευση των θεσμών θα είναι ανεπανόρθωτη».

«Ως ο θεσμοθετημένος επιστημονικός και τεχνικός σύμβουλος του κράτους, το ΕΤΕΚ αντέδρασε έντονα από την πρώτη στιγμή, καταδικάζοντας την αυθαιρεσία. Η θέση μας ήταν και παραμένει ξεκάθαρη: Δεν νοείται σε ένα σύγχρονο κράτος δικαίου να λειτουργούμε αυθαίρετα, να παραβιάζουμε τον πολεοδομικό σχεδιασμό, να ανεγείρουμε έργα χωρίς τις απαιτούμενες άδειες και στη συνέχεια να επιδιώκουμε την εκ των υστέρων νομιμοποίηση τους μέσω παρεκκλίσεων», αναφέρει ο κ. Κωνσταντή.

Το ΕΤΕΚ αναγνωρίζει τον διαχρονικό πνευματικό και κοινωνικό ρόλο της Εκκλησίας, σημειώνοντας ότι η θέση του φορέα δεν στρέφεται εναντίον της Εκκλησίας, αλλά αφορά την προστασία του περιβάλλοντος και την καθολική εφαρμογή της νομοθεσίας χωρίς εξαιρέσεις. Σύμφωνα με τον κ. Κωνσταντή, η τακτική της εκ των υστέρων νομιμοποίησης αυθαίρετων επεμβάσεων υπονομεύει την αξιοπιστία του πολεοδομικού συστήματος και παραβιάζει την αρχή της ισονομίας.

«Τα καθ’ ύλην αρμόδια τμήματα και η περιβαλλοντική νομοθεσία επιβάλλουν την προστασία της φύσης. Όταν τα καθ’ ύλην αρμόδια τμήματα, όπως το Τμήμα Περιβάλλοντος και το Τμήμα Πολεοδομίας στην προκειμένη περίπτωση, τοποθετούνται αρνητικά λόγω, των ανεπανόρθωτων επιπτώσεων, το κράτος οφείλει να περιφρουρήσει τους νόμους του. Καλούμε το ΣΥΜΕΠΑ και, ακολούθως, το Υπουργικό Συμβούλιο να προβληματιστούν σοβαρά για τα πιο πάνω και να τοποθετηθούν αρνητικά», πρόσθεσε.

Το Υπουργικό Συμβούλιο και το ΣΥΜΕΠΑ καλούνται να τοποθετηθούν αρνητικά, ενώ οι αποφάσεις για κατεδάφιση και αποκατάσταση του περιβάλλοντος πρέπει να εφαρμοστούν κανονικά.

Σωτήρης Κτωρίδης: «Δεν έχει τελεσιδικήσει η διαδικασία»

Από την πλευρά του με δήλωσή του στον «Φ», ο πρόεδρος του ΣΥΜΕΠΑ, Σωτήρης Κτωρίδης, προέβη σε διευκρινίσεις αναφορικά με τη διαδικαστική κατάσταση της αίτησης για πολεοδομική άδεια κατά παρέκκλιση. Η αίτηση, σημείωσε, εξετάστηκε από το ΣΥΜΕΠΑ στις 16 Οκτωβρίου 2026, ωστόσο η διαδικασία παραμένει ανοιχτή και δεν έχει τελεσιδικήσει.

Για την αποστολή πλήρως αιτιολογημένης εισήγησης προς το Υπουργικό Συμβούλιο, έχει προγραμματιστεί νέα συνεδρία στις 30 Οκτωβρίου 2026 για την έγκριση πρακτικών και την ολοκλήρωση των διαδικαστικών βημάτων. Σύμφωνα, με τον κ. Κτωρίδη, το Συμβούλιο λειτουργεί θεσμικά και γνωμοδοτικά, ενώ η τελική απόφαση έγκρισης ή απόρριψης ανήκει αποκλειστικά στο Υπουργικό Συμβούλιο. Πρόσθεσε πως «όλες οι τοποθετήσεις και τα δεδομένα της υπόθεσης εξετάζονται με γνώμονα τις πρόνοιες της νομοθεσίας, τις αρχές του διοικητικού δικαίου και την ανάγκη διασφάλισης μιας αντικειμενικής, διαφανούς και επαρκώς αιτιολογημένης διαδικασίας».

Καταπέλτης εμφανίζεται το Τμήμα Περιβάλλοντος σημειώνοντας πως το τεμάχιο εμπίπτει σε πολεοδομική ζώνη προστασίας Δα1 (Ακτή και Περιοχή Προστασίας της Φύσης), όπου απαιτείται απόλυτη προστασία και δεν επιτρέπεται καμία ανάπτυξη.

Η περιοχή ανήκει στο Δίκτυο Natura 2000 (Ειδική Ζώνη Διατήρησης και Ζώνη Ειδικής Προστασίας «Κάβο Γκρέκο»), και η αίτηση προχώρησε χωρίς να έχουν ακολουθηθεί οι προβλεπόμενες διαδικασίες περιβαλλοντικής αξιολόγησης.

Το έργο βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο κατασκευής, προκαλώντας ανεπανόρθωτες επιπτώσεις στην ακεραιότητα της περιοχής λόγω οχληρίας, σφράγισης εδάφους και ανθρώπινης δραστηριότητας.

Παρά την έκδοση Ειδοποίησης Επιβολής και Όρων Κατεδάφισης, καθώς και την απόρριψη ιεραρχικής προσφυγής και τη δικαστική απόρριψη αναστολής εκτέλεσης, οι παράνομες κατασκευές παραμένουν άθικτες. Ως εκ τούτου, το Τμήμα Περιβάλλοντος αρνείται να αξιολογήσει την αίτηση και εισηγείται την αρνητική της αντιμετώπιση.

Σύμφωνα με την επίσημη έκθεση και τοποθέτηση του Τμήματος Πολεοδομίας, ο διευθυντής του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως εισηγείται την αρνητική αντιμετώπιση της αιτούμενης παρέκκλισης.

Η προτεινόμενη ανάπτυξη συγκρούεται με εννέα συνολικά πρόνοιες του ισχύοντος Τοπικού Σχεδίου Παραλιμνίου, Αγίας Νάπας και Δερύνειας, καθώς και με τους βασικούς στόχους και τη γενική στρατηγική ανάπτυξης.