Ιδιωτικά νηπιαγωγεία σε ασφυξία: Έρευνα καταγράφει φυγή παιδιών προς τα δημόσια σχολεία, απώλειες εκπαιδευτικών και δυσκολίες βιωσιμότητας

Σοβαρές ελλείψεις σε εκπαιδευτικό προσωπικό, φυγή παιδιών ηλικιών τεσσάρων ετών και άνω για φοίτηση σε δημόσια σχολεία, αναγκαστικές αποφάσεις ακόμα και για κλείσιμο τμημάτων αλλά και αθέμιτο ανταγωνισμό μεταξύ δημόσιας και ιδιωτικής εκπαίδευσης, αποτυπώνει έρευνα για την ιδιωτική προσχολική εκπαίδευση.

Την έρευνα τη διεξήγαγε ο Σύνδεσμος Ιδιωτικής Προσχολικής Εκπαίδευσης Κύπρου (ΣΙΠΕΚ), ο οποίος στο πλαίσιο της παρουσίασης των ευρημάτων της, επεσήμανε ότι τα πιο πάνω είναι αποτέλεσμα πολιτικών που εφαρμόζει το υπουργείο Παιδείας, και οι οποίες αποτελούν σοβαρό πλήγμα για τα ιδιωτικά νηπιαγωγεία, βρεφοκομικούς και παιδοκομικούς σταθμούς.

Μεγαλύτερες προκλήσεις, σύμφωνα με την πρόεδρο του ΣΙΠΕΚ, Θεοδοσία Μασούρα, είναι η επέκταση του ηλικιακού ορίου προς τα κάτω για φοίτηση και η επέκταση του δημόσιου ολοήμερου σχολείου.

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία που προέκυψαν από την έρευνα στην οποία μετείχαν 106 ιδιωτικοί σταθμοί, είναι και το οξύμωρο ότι ενώ υπάρχει πολύ μεγάλη ανάγκη και ζήτηση για τη φροντίδα βρεφών, εντούτοις είναι τα τμήματα τα οποία έχουν μεγάλη μείωση. Κι αυτό διότι, τα συγκεκριμένα τμήματα δεν είναι οικονομικά βιώσιμα.

Οι απαιτήσεις για τη λειτουργία τους είναι ιδιαίτερα υψηλές καθώς σε κάθε τμήμα μπορούν να τοποθετηθούν μέχρι έξι βρέφη, επομένως και οι ανάγκες σε προσωπικό είναι διαφορετικές. Στις περιπτώσεις όπου ένα ιδιωτικό σχολείο λειτουργεί βρεφοκομικό, παιδοκομικό και νηπιαγωγείο, η βιωσιμότητα του βρεφοκομικού στηρίζεται στα έσοδα που εισέρχονται από τα μεγαλύτερα ηλικιακά τμήματα.

Όμως, στα τμήματα αυτά παρατηρείται μεγάλη τάση φυγής παιδιών προς τα δημόσια σχολεία λόγω της επέκτασης του ορίου φοίτησης προς τα κάτω, με αποτέλεσμα τα βρεφοκομικά τμήματα να μπαίνουν στη μέγγενη.

Από την έρευνα του ΣΙΠΕΚ, την οποία παρουσίασε ο ανώτερος λειτουργός της ΟΕΒ, Πολύβιος Πολυβίου, προκύπτει και η διακύμανση του ύψους των διδάκτρων στα ιδιωτικά νηπιαγωγεία, η οποία επηρεάζεται όχι μόνο από τις υπηρεσίες που προσφέρουν στους γονείς και στην ηλικία των παιδιών αλλά και από την επαρχία, στην οποία λειτουργούν. Και σε αυτή την περίπτωση, η Λεμεσός κρατάει τα ηνία όσον αφορά το ύψος των διδάκτρων καθώς τόσο τα ενοίκια, όσο και η αγορά γης εκεί κυμαίνεται σε πολύ υψηλά επίπεδα κόστους.

Η μεταρρύθμιση που έχει επηρεάσει και το προσωπικό που φεύγει

Αναφορικά με την απόφαση για επέκταση της δωρεάν υποχρεωτικής εκπαίδευσης ηλικιακά προς τα κάτω, το 91,53% των ιδιωτικών νηπιαγωγείων απάντησε ότι τα έχει επηρεάσει αρνητικά, δημιουργώντας τους σωρεία ζητημάτων.

Αυτά είναι:

1. Η φυγή παιδιών από τον ιδιωτικό τομέα προς το δημόσιο.

2. Οι παιδοκομικοί σταθμοί απώλεσαν σημαντικό αριθμό παιδιών. Για να μπορούν να δέχονται παιδιά από τεσσάρων ετών και άνω χρειάζονται να εγκρίνουν τμήμα στο υπουργείο Παιδείας αλλά πρακτικά είναι ανέφικτο λόγω πολεοδομικών απαιτήσεων, έλλειψης τετραγωνικών μέτρων κ.λπ..

3. Τα νηπιαγωγεία έχουν μεγάλες απώλειες παιδιών στις ηλικίες τεσσάρων και άνω και έχουν κλείσει ή συνενώσει τμήματα, ενώ κάποια έχουν καταργήσει εντελώς την τάξη της Προδημοτικής.

4. Η αποχώρηση παιδιών μεγαλύτερων ηλικιών και η παραμονή μόνο των παιδιών μικρότερων ηλικιών έχει καταστήσει τους σταθμούς μη οικονομικά βιώσιμους.

5. Η εγκατάσταση λυόμενων αιθουσών στα δημόσια για αύξηση της δυνατότητας φοίτησης περισσότερων παιδιών και η επέκταση του ολοήμερου σχολείου (με επιπρόσθετο προσωπικό), έχει δημιουργήσει μεγαλύτερες ανάγκες σε προσωπικό.

Επιπρόσθετα, ο ΣΙΠΕΚ έχει θίξει ένα ακόμη σοβαρό ζήτημα, το οποίο προκύπτει από μη έγκαιρο και σωστό, όπως σημειώνει, προγραμματισμό του υπουργείου Παιδείας. Αυτό είναι η ενημέρωση εκπαιδευτικού προσωπικού των ιδιωτικών νηπιαγωγείων για πρόσληψη του στο δημόσιο (συνήθως στα ολοήμερα), αρκετές εβδομάδες μετά την έναρξη της σχολικής χρονιάς και καλείται να αρχίσει εργασίας εντός λίγων ημερών. Επομένως, αρκετοί εκπαιδευτικοί του αποδέχονται τη θέση και φεύγουν από το νηπιαγωγείο.

Όπως αναφέρθηκε από τις εκπροσώπους του ΣΙΠΕΚ, αυτό δημιουργεί αλυσιδωτά προβλήματα στη λειτουργία των σχολείων τους, καθώς πολλές φορές μένουν χωρίς εκπαιδευτικό τμήματα με αρκετά παιδιά και η εξεύρεση νέου προσωπικού είναι δύσκολο εγχείρημα. Επιπλέον, η σύνδεση των παιδιών με τον εκπαιδευτικό τους είναι ένα ζήτημα που προκύπτει από αυτή την κατάσταση και που πρέπει να απασχολήσει.

Θετικά τα σχέδια επιδότησης – Τα κυριότερα προβλήματα

Η πολιτική της επιδότησης διδάκτρων και σίτισης έχει θετικό αντίκτυπο σε οικογένειες και σχολεία, με τον ΣΙΠΕΚ να εισηγείται τη διεύρυνση των κρατικών σχεδίων για να καλυφθεί και η ηλικιακή ομάδα των παιδιών 4 – 6 ετών.

Από τα στοιχεία της έρευνας προκύπτει ότι ο αριθμός των παιδιών που εμπίπτουν στα σχέδια επιδότησης αυξήθηκε, καθώς τη σχολική χρονιά 2025 – 2026 ανήλθε στις 2.330, σε σχέση με το 2024 – 2025 που ήταν 2.141.

Αναφορικά με κάποιες από τις εισηγήσεις που έχουν υποβάλει τα ιδιωτικά νηπιαγωγεία που συμμετείχαν στην έρευνα, σχετικά με τα σχέδια επιδότησης καταγράφονται πιο κάτω:

–   87,86% διεύρυνση τους μέχρι την ηλικία των έξι ετών

–   64,29% επιπρόσθετη επιχορήγηση βάσει ποιοτικών κριτηρίων

–   55,36% αναθεώρηση εισοδηματικών κριτηρίων

–   53,57% απλοποίηση και ψηφιοποίηση διαδικασιών και απαιτήσεων

Όσον αφορά στα κυριότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι ιδιωτικοί σταθμοί, αναφέρονται:

–   Έλλειψη προσωπικού (93,55%)

–   Αθέμιτος ανταγωνισμός από τα δημόσια νηπιαγωγεία (70,97%)

–   Υψηλό κόστος λειτουργίας (67,74%)

–   Αναχρονιστικό νομοθετικό πλαίσιο λειτουργίας (62,90%)

–   Υπερβολικοί γραφειοκρατία (59,68%)

–   Έλλειψη συντονισμού αρμόδιων Αρχών (54,84%)

Σχετικά με την στήριξη που θα ήθελαν από την Πολιτεία, απάντησαν πέραν της οικονομικής, την ισότιμη μεταχείρισή τους με τα δημόσια καθώς και τη συμπερίληψή τους στις αναπτυξιακές δράσεις του υπουργείου Παιδείας (εκπαιδεύσεις, επιμορφώσεις, ενημερώσεις).