Κρατική στήριξη για κουζίνες χωρίς απόβλητα – Έρχεται το νέο σχέδιο χορηγιών για επιχειρήσεις

Νέο σχέδιο παροχής χορηγιών σε επιχειρήσεις για τη μετάβαση σε «zero waste to kitchens», στο πλαίσιο των ενισχύσεων ήσσονος σημασίας (de minimis), ενέκρινε το Υπουργικό Συμβούλιο έπειτα από πρόταση του υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος. Το σχέδιο, έρχεται να ενισχύσει ουσιαστικά τις επιχειρήσεις να περιορίσουν το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα.

Βασικός στόχος της πρωτοβουλίας είναι η λήψη μέτρων από τις επιχειρήσεις για τη δραστική μείωση της σπατάλης τροφίμων και άλλων αποβλήτων, καθώς και η ενίσχυση της περιβαλλοντικής τους απόδοσης.

Το σχέδιο ευθυγραμμίζεται πλήρως με τις ευρωπαϊκές προτεραιότητες της Πράσινης Συμφωνίας και τους δεσμευτικούς στόχους που ορίζονται στην τροποποιημένη Οδηγία-Πλαίσιο για τα Απόβλητα (2025/1892/ΕΚ) για μείωση των αποβλήτων τροφίμων έως το 2030 στους τομείς της επεξεργασίας και μεταποίησης (μείωση κατά 10%), του λιανικού εμπορίου, της εστίασης και των νοικοκυριών (μείωση κατά 30% των κατά κεφαλήν, από κοινού).

Παράλληλα, επιδιώκεται η καλλιέργεια μιας κουλτούρας πρόληψης στον ευρύτερο επιχειρηματικό τομέα της χώρας.

Το Σχέδιο Χορηγιών απευθύνεται κυρίως σε επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον τομέα της εστίασης, στην παροχή υπηρεσιών τροφοδοσίας (catering) και στις επιλεγμένες κατηγορίες του τομέα της μεταποίησης, και ειδικότερα στον κλάδο αρτοποιίας και ζαχαροπλαστικής.

Το Σχέδιο προβλέπει επιχορήγηση ύψους 80% των επιλέξιμων δαπανών, με ανώτατο συνολικό ποσό χορηγίας €20.000 ανά επιχείρηση. Το ύψος της χορηγίας διαφοροποιείται ανάλογα με τον αριθμό των επιλέξιμων δαπανών που υλοποιούνται από κάθε επιχείρηση.Το ακριβές ύψος της χορηγίας διαμορφώνεται ανάλογα με τον αριθμό και το είδος των επιλέξιμων δαπανών που θα υλοποιήσει η κάθε επιχείρηση.

Το Σχέδιο προγραμματίζεται να τεθεί σε εφαρμογή αρχικά ως πιλοτικό για το έτος 2027. Με την ολοκλήρωση του πρώτου αυτού κύκλου, θα ακολουθήσει αξιολόγηση των αποτελεσμάτων του, ώστε ανάλογα με τα ευρήματα να προσαρμοστεί και να προωθηθεί η περαιτέρω συνέχισή του. Η εκτιμώμενη δαπάνη για το πιλοτικό έτος 2027 υπολογίζεται στις €100.000 και θα καλυφθεί από τον προϋπολογισμό του Τμήματος Περιβάλλοντος, με στόχο να στηριχθούν γύρω στις 5 με 10 επιχειρήσεις.

Η υλοποίηση του «zero waste to kitchens» αναμένεται να αποφέρει πολλαπλασιαστικά οφέλη τόσο σε περιβαλλοντικό, όσο και σε οικονομικό επίπεδο. Συμβάλλει ουσιαστικά στον περιορισμό της σπατάλης τροφίμων και στην πρόληψη δημιουργίας απορριμμάτων στην πηγή τους. Περαιτέρω, υποστηρίζει την πορεία της Κύπρου προς τους δεσμευτικούς στόχους μείωσης αποβλήτων έως το 2030 και τη μετάβαση στην κυκλική οικονομία.

Τέλος, προωθεί καλές πρακτικές, βελτιώνει την περιβαλλοντική εικόνα των συμμετεχόντων και θέτει τις βάσεις για μια πιο βιώσιμη εστιατορική και μεταποιητική βιομηχανία. Επιπρόσθετα, η εφαρμογή και η ετήσια αξιολόγηση του Σχεδίου θα παρέχουν χρήσιμη εμπειρία για την περαιτέρω βελτίωση και ενδεχόμενη διεύρυνση των σχετικών μέτρων κατά τα επόμενα έτη.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του 2023, καταγράφηκαν περίπου 130 κιλά αποβλήτων τροφίμων, ανά κάτοικο, στην ΕΕ, σε ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού. Από το σύνολο αυτό, το 18% αφορά τα εστιάτορα και τις υπηρεσίες εστίασης, καθώς και τη λιανική διανομή τροφίμων.