Επιτροπή Ελέγχου: Στα €289 εκατ. οι αναξιοποίητες πιστώσεις – Ερωτήματα για την πορεία μεγάλων έργων – Αιχμές ΑΚΕΛ για τα πλεονάσματα ενόψει προεδρικών εκλογών

Ερωτήματα για την πορεία υλοποίησης μεγάλων κρατικών έργων προκύπτουν από τη σκοπιά του Γενικού Λογιστηρίου της Δημοκρατίας, όπως αυτή αποτυπώθηκε στα στοιχεία που παρουσιάστηκαν ενώπιον της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ελέγχου, κατά τη συζήτηση της Δημοσιονομικής Έκθεσης για το 2025. Συνολικά, αναπτυξιακές πιστώσεις ύψους περίπου €289 εκατ. δεν αξιοποιήθηκαν κατά το προηγούμενο έτος, ενώ σε αρκετά έργα καταγράφονται χαμηλά ποσοστά οικονομικής υλοποίησης.

Σύμφωνα με τα στοιχεία, από τις εγκεκριμένες αναπτυξιακές πιστώσεις ύψους €1,48 δισ., οι πραγματικές δαπάνες ανήλθαν στα €1,19 δισ., με το ποσοστό υλοποίησης να φτάνει το 81%, έναντι 69% το 2024.

Παρά τη βελτίωση που καταγράφεται, σημαντικό μέρος των διαθέσιμων κονδυλίων παρέμεινε αδιάθετο, με τον Γενικό Λογιστή της Δημοκρατίας Ανδρέα Αντωνιάδη, να εξηγεί κατά τη συνεδρία, ότι μέρος των αποκλίσεων συνδέεται με καθυστερήσεις στην υλοποίηση έργων, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις υπήρξαν και διακοπές εργασιών.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του νέου Κυπριακού Μουσείου, όπου μέχρι το τέλος του 2025 η οικονομική υλοποίηση ανερχόταν στο 36%, ενώ μέχρι τις 30 Ιουνίου 2026 είχε αυξηθεί στο 42%.

Την ίδια ώρα, μεταξύ των έργων για τα οποία δεν καταγράφονται μέχρι στιγμής δαπάνες στα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, περιλαμβάνονται ο δρόμος Δένειας–Αστρομερίτη, το νέο Δικαστικό Μέγαρο και οι νέες Κεντρικές Φυλακές.

Στο 40% η στήριξη των πυρόπληκτων

Χαμηλά ποσοστά υλοποίησης καταγράφονται και στα μέτρα στήριξης των πυρόπληκτων της ορεινής Λεμεσού. Από τα €56,1 εκατ. που προϋπολογίστηκαν, μέχρι το τέλος του 2025 είχαν δαπανηθεί €17,4 εκατ., ποσοστό 31%.

Ακόμη χαμηλότερο ήταν το ποσοστό για τη στήριξη των νοικοκυριών, καθώς από τα €33,5 εκατ. δαπανήθηκαν μόλις €6 εκατ., δηλαδή το 18%.

Μέχρι τις 30 Ιουνίου 2026, οι συνολικές δαπάνες είχαν αυξηθεί στα €23,2 εκατ., με το ποσοστό υλοποίησης να διαμορφώνεται περίπου στο 41%.

Τερματικό Βασιλικού

Κατά τη συζήτηση έγινε επίσης αναφορά στην επιστροφή ευρωπαϊκής χρηματοδότησης ύψους €67,2 εκατ. για το τερματικό φυσικού αερίου στο Βασιλικό.

Όπως εξηγήθηκε από πλευράς Γενικού Λογιστηρίου, εντοπίστηκαν άλλα ώριμα έργα, τα οποία υποβλήθηκαν εγκαίρως στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, προκειμένου να περιοριστούν οι επιπτώσεις στις χρηματοδοτικές ροές από την επιστροφή του ποσού.

Αιχμές ΑΚΕΛ για τα πλεονάσματα και τις προεδρικές 

Από την πλευρά του, ο βουλευτής του ΑΚΕΛ Χρίστος Χριστοφίδης έθεσε ζήτημα αξιοποίησης των αυξημένων κρατικών εσόδων για τη στήριξη των πολιτών, κάνοντας λόγο για «αναντιστοιχία μεταξύ των δημοσιονομικών δυνατοτήτων και της κοινωνικής πολιτικής που εφαρμόζεται».

Όπως ανέφερε, τα φορολογικά έσοδα έφτασαν τα €8,6 δισ. το 2025, αυξημένα κατά €538 εκατ. σε σχέση με το 2024, ενώ από τις εγκεκριμένες πιστώσεις για κοινωνικές παροχές παρέμειναν αναξιοποίητα €114 εκατ.

Ο κ. Χριστοφίδης υποστήριξε ότι, παρά την αύξηση των συνολικών κοινωνικών παροχών, οι δαπάνες κοινωνικής πρόνοιας μειώθηκαν κατά €23,5 εκατ., την ώρα που τα νοικοκυριά συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν τις επιπτώσεις της ακρίβειας.

Τόνισε ότι η κυβέρνηση οφείλει να ενισχύσει ουσιαστικά την κοινωνική προστασία, αντί να περιορίζεται στην καταγραφή αυξημένων εσόδων και πλεονασμάτων, αφήνοντας παράλληλα αιχμές για ενδεχόμενη αξιοποίηση των δημοσιονομικών πλεονασμάτων ενόψει των επερχόμενων προεδρικών εκλογών.

Ο βουλευτής του ΑΚΕΛ στάθηκε επίσης στα €289 εκατ. των αναπτυξιακών πιστώσεων που δεν αξιοποιήθηκαν, θέτοντας ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα του κρατικού μηχανισμού στον προγραμματισμό και την υλοποίηση έργων, καθώς και στην αξιοποίηση των ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων.