Ρυθμιστικό κενό για τη ρητορική μίσους στην Κύπρο: Στο στόχαστρο τα σχόλια στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης – Εισήγηση για σύσταση Εθνικού Παρατηρητηρίου

Η ανάγκη για πρόσθετες ρυθμίσεις σε σχέση με τη ρητορική μίσους, υπογραμμίστηκε στην Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Βουλής. Στο στόχαστρο της συζήτησης τέθηκαν τα σχόλια των διάφορων χρηστών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και οι τρόποι που τυγχάνουν διαχείρισης.

Ανακοινώθηκε, μάλιστα, πως ορίστηκαν από την Αρχή Ραδιοτηλεόρασης και Ψηφιακών Υπηρεσιών το ΤΕΠΑΚ και το MedDMO (Mediterranean Digital Media Observatory) ως οι trusted flagger (αξιόπιστες πηγές επισήμανσης) για να προωθούν παράπονα στις εταιρείες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.

Στο ρυθμιστικό και νομοθετικό κενό που υπάρχει στην Κύπρο, αναφέρθηκε ο αναπληρωτής καθηγητής Διεθνούς Δικαίου, Αριστοτέλης Κωνσταντινίδης.

Ανάμεσα σε άλλα, ο καθηγητής είπε πως ένα από τα ζητήματα που χρήζουν διαχείρισης είναι τα σχόλια στα μέσα κοινωνική δικτύωσης. «Τίθεται ζήτημα διαφορετικής διαχείρισης όταν πρόκειται για απλούς λογαριασμούς χρηστών και όταν πρόκειται για λογαριασμούς ειδησεογραφικών οργανισμών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης».

Όπως είπε, μπορούν να ρυθμιστούν και οι δύο περιπτώσεις. Επεσήμανε, πάντως, πως τα μέσα ενημέρωσης δεν μπορούν να είναι διαρκώς στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για τα σχόλια.

Ένα άλλο ζήτημα που προκύπτει σύμφωνα με τον Κωνσταντινίδη, είναι να εκσυγχρονιστεί ο ορισμός της ρητορικής μίσους. Όπως είπε, αν και δεν υπάρχει κάποιο λάθος, εντούτοις, χρειάζεται επαναπροσέγγιση. Να γίνουν πιο «ξεκάθαρες οι κατευθυντήριες γραμμές, οι οποίες υπάρχουν διεθνώς».

Ο νόμος, σημείωσε, ορίζει τι είναι η ρητορική μίσους και θα βοηθούσε όλους τους εμπλεκόμενους αν νομοτεχνικά ενσωματωθούν τα κείμενα της ΕΕ. «Μπορώ να μιλώ έντονα, να εκφράζομαι, να διαφωνώ. Όμως, δεν μπορώ να περιορίζω ομάδες ατόμων, να τους περιθωριοποιώ, να τους στοχοποιώ, να τους υποτιμώ».

Ανάγκη για Εθνικό Παρατηρητηρίου Ρητορικής Μίσους

Τη σύσταση Εθνικού Παρατηρητηρίου για τη Ρητορική Μίσους με τη συμμετοχή της Αρχής Ραδιοτηλεόρασης, της Επιτροπής Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, των Πανεπιστημίων, της κοινωνίας των πολιτών, εισηγήθηκε η επίκουρη καθηγήτρια Δημοσιογραφίας και Ψηφιακών Μέσων του ΤΕΠΑΚ, Βενετία Παπά.

Στο εν λόγω παρατηρητήριο, όπως είπε, ο πολίτης θα μπορεί να προβαίνει σε καταγγελίες και επιπλέον, το ίδιο θα συγκεντρώνει υλικό ρητορικής για να καταγγέλλει ως διαμεσολαβητής μεταξύ πλατφόρμας και Αστυνομίας. «Υπάρχουν εξειδικευμένοι και προσβάσιμοι μηχανισμοί σε άλλες χώρες, όπως στη Γαλλία και στη Γερμανία», είπε και πρόσθεσε πως υπάρχουν και τα εργαλεία content moderation (έλεγχος περιεχομένου) για να ελέγχουν τα σχόλια.

Επεσήμανε, δε, την ανάγκη του εθνικού συντονιστή ψηφιακών υπηρεσιών, καθώς οι χρήστες στην Κύπρο δεν είναι ενήμεροι για το πώς να καταγγείλουν.

«Έπρεπε να ενσωματωθεί στα σχολεία μάθημα αλγοριθμικής Παιδείας», επεσήμανε.

Trusted Flaggers από την Αρχή Ραδιοτηλεόρασης

Τον ορισμό του ΤΕΠΑΚ σε συνεργασία με το MedDMO (Μεσογειακό Παρατηρητήριο Ψηφιακών Μέσων) ως τους Trusted Flaggers (αξιόπιστες πηγές επισήμανσης) της Κύπρου, επεσήμανε η εκπρόσωπος της Αρχής Ραδιοτηλεόρασης και Ψηφιακών Υπηρεσιών.

Όπως αναφέρθηκε, πρόκειται για οντότητες αναγνωρισμένες που καταθέτουν αναφορές και παράπονα στις εταιρείες των social media και λαμβάνουν προτεραιότητα κατά την εξέτασή τους.

Σε ό,τι αφορά στα σχόλια που γράφονται στους λογαριασμούς των ειδησεογραφικών οργανισμών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, είπε πως οι οργανισμοί δεν έχουν ευθύνη άλλα οι εταιρείες των social media.

Από πλευράς Αστυνομίας, ο βοηθός διευθυντής στο Τμήμα Καταπολέμησης Εγκλήματος Αρχηγείου, Ανδρέας Αναστασιάδης, ανέφερε πως δεν υπάρχει ανάγκη για αντικατάσταση της νομοθεσίας, αν και μπορούν να γίνουν βελτιώσεις και στο νόμο.

Παράπονα, όπως είπε, μπορούν να υποβάλλονται στην Αστυνομία μέσω της πλατφόρμας DiGiPOL, καθώς και της ιστοσελίδας της Διεύθυνσής Ηλεκτρονικού Εγκλήματος και της γραμμής 1480.

«Υπάρχει εξειδίκευση στην Αστυνομία, όμως, δεν έχει προσωπικό για να παρακολουθούμε διαρκώς ρητορική μίσους, καθώς αντιμετωπίζουμε και εγκλήματα όπως η πορνογραφία, η τρομοκρατία και άλλα ζητήματα».

Ο γραμματέας της Accept ΛΟΑΤΚΙ Κύπρου, Στέφανος Ευαγγελίδης, υπογράμμισε πως η ρητορική μίσους δεν αφορά μόνο μια συμπεριφορά που περιορίζεται στο διαδίκτυο άλλα στον πραγματικό κόσμο. «Έχουμε την πρώτη υπόθεση που έφτασε στον Γενικό Εισαγγελέα και στο Δικαστήριο για υποκίνηση βίας», επεσήμανε.