Στον αέρα οι εμβολιασμοί για τη γρίπη και στο δημόσιο – Καθυστερούν 110.000 δόσεις  – Ποιος είναι ο λόγος του προβλήματος και πότε αναμένεται λύση

Δεν περιορίζεται τελικά στα ιδιωτικά φαρμακεία το πρόβλημα με την προμήθεια των φετινών αντιγριπικών εμβολίων.

Η χθεσινή αναστάτωση, μετά την αιφνιδιαστική ακύρωση παραγγελιών που είχαν υποβληθεί πριν από έξι μήνες, φαίνεται πως αποτελεί μόνο τη μία πλευρά μιας ευρύτερης κατάστασης, η οποία επηρεάζει και το κρατικό εμβολιαστικό πρόγραμμα.

Στο υπουργείο Υγείας επικρατεί αναβρασμός, καθώς καθυστερεί η παράδοση 110.000 δόσεων αντιγριπικών εμβολίων που έχουν παραγγελθεί για τη φετινή περίοδο.

Αποτέλεσμα, όπως ενημερώθηκε επίσημα και η Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών, να έχει ήδη αναπροσαρμοστεί ο σχεδιασμός.

Παράλληλα, όπως αναφέρουν οι πληροφορίες του philenews, βρίσκονται σε εξέλιξη διεργασίες προκειμένου να διαπιστωθεί κατά πόσο μπορεί να εξευρεθεί τρόπος εξυπηρέτησης και των ιδιωτικών φαρμακείων.

Το φαινόμενο, ωστόσο, δεν είναι κυπριακό. Η κατάσταση στην Κύπρο συνδέεται με ευρύτερες δυσκολίες που καταγράφονται στην ευρωπαϊκή αγορά, όπου οι καθυστερήσεις στην παραγωγή και στις παραδόσεις αντιγριπικών εμβολίων υπολογίζονται, σύμφωνα με πληροφορίες, σε έξι έως οκτώ εβδομάδες.

Τι συνέβη στη διεθνή αγορά

Η φετινή παραγωγή των αντιγριπικών εμβολίων αποδείχθηκε πιο δύσκολη από ό,τι είχε αρχικά υπολογιστεί, προκαλώντας καθυστερήσεις στις παραδόσεις σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες.

Αιτία το γεγονός ότι, για την περίοδο 2026–2027, χρειάστηκε να αλλάξουν και τα τρία στελέχη του ιού της γρίπης που περιλαμβάνονται στα εμβόλια, σύμφωνα με τις συστάσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων.

Με απλά λόγια, οι παρασκευάστριες εταιρείες έπρεπε να προσαρμόσουν τη σύνθεση των εμβολίων στους ιούς που αναμένεται να κυκλοφορήσουν τον φετινό χειμώνα.

Τα εμβόλια περιλαμβάνουν πλέον δύο στελέχη γρίπης τύπου Α και ένα τύπου Β, ενώ ένα παλαιότερο στέλεχος, το B/Yamagata, έχει αφαιρεθεί.

Η διαδικασία περιπλέχθηκε επειδή καθυστέρησε να οριστικοποιηθεί ένα από τα στελέχη που θα χρησιμοποιούνταν στην παραγωγή. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα οι εταιρείες να παραλάβουν αργότερα από το αναμενόμενο το απαραίτητο υλικό για να προχωρήσουν στην παρασκευή των εμβολίων.

Στις καθυστερήσεις προστέθηκαν και προβλήματα σε εργοστάσια παραγωγής. Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, η Sanofi έχασε περίπου δύο εκατομμύρια δόσεις συγκεκριμένου τύπου αντιγριπικού εμβολίου λόγω κατασκευαστικού προβλήματος, ενώ η CSL Seqirus αντιμετώπισε καθυστερήσεις στη διαδικασία εμφιάλωσης.

Ωστόσο, δεν επηρεάζονται όλα τα αντιγριπικά εμβόλια στον ίδιο βαθμό. Μεγαλύτερες καθυστερήσεις παρατηρούνται σε ορισμένα από τα συμβατικά εμβόλια, ενώ τα εμβόλια υψηλής δόσης, που χρησιμοποιούνται για την καλύτερη προστασία των μεγαλύτερων σε ηλικία ατόμων, φαίνεται να διατίθενται πιο ομαλά.

Το πρόβλημα, δηλαδή, αφορά την παραγωγή και τον χρόνο παράδοσης των εμβολίων και όχι την ασφάλεια ή την αποτελεσματικότητά τους.

Οι 110.000 δόσεις που περιμένει το Υπουργείο

Οι διεθνείς δυσκολίες έχουν ήδη προκαλέσει αλλαγές στον προγραμματισμό του Υπουργείου Υγείας.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η παράδοση 110.000 δόσεων του συμβατικού αντιγριπικού εμβολίου, οι οποίες είχαν αρχικά προγραμματιστεί να φτάσουν στην Κύπρο σε δύο φάσεις, στις 30 Σεπτεμβρίου και στις 15 Οκτωβρίου, μετατέθηκε για τις αρχές Νοεμβρίου.

Με βάση τη νεότερη ενημέρωση, το σύνολο των συγκεκριμένων ποσοτήτων αναμένεται πλέον να παραδοθεί μεταξύ 2 και 6 Νοεμβρίου.

Πρόκειται για σημαντική μεταβολή, καθώς οι δόσεις αυτές προορίζονται για τον εμβολιασμό ομάδων του πληθυσμού που καλύπτονται από το κρατικό πρόγραμμα.

Η καθυστέρηση υποχρέωσε τις αρμόδιες υπηρεσίες να προσαρμόσουν το χρονοδιάγραμμα, ώστε να μη μετατεθεί συνολικά η έναρξη των εμβολιασμών μέχρι την παραλαβή των συγκεκριμένων ποσοτήτων.

Γιατί ξεκίνησαν πρώτοι οι άνω των 60 ετών

Καθοριστικό ρόλο στον ανασχεδιασμό διαδραμάτισε το γεγονός ότι οι 60.000 δόσεις του αντιγριπικού εμβολίου υψηλής δόσης, που προορίζονται για άτομα ηλικίας 60 ετών και άνω, δεν αντιμετώπισαν την ίδια καθυστέρηση.

Οι συγκεκριμένες ποσότητες είχαν προγραμματιστεί να παραδοθούν στα τέλη Σεπτεμβρίου, επιτρέποντας στο Υπουργείο να προχωρήσει με την έναρξη του εμβολιασμού της ηλικιακής ομάδας που διατρέχει αυξημένο κίνδυνο σοβαρής νόσησης και επιπλοκών από τη γρίπη.

Η επιλογή αυτή επέτρεψε να διατηρηθεί η έναρξη του προγράμματος κοντά στα χρονοδιαγράμματα προηγούμενων ετών, αντί να αναβληθεί συνολικά μέχρι τον Νοέμβριο.

Υπενθυμίζεται ότι κατά την εμβολιαστική περίοδο 2025–2026 οι εμβολιασμοί μέσω των προσωπικών γιατρών είχαν αρχίσει στις 12 Οκτωβρίου, ενώ και την περίοδο 2024–2025 η έναρξη είχε ανακοινωθεί στις αρχές Οκτωβρίου.

Με τον νέο σχεδιασμό, ο εμβολιασμός των ατόμων ηλικίας 60 ετών και άνω προχωρεί με τις διαθέσιμες δόσεις υψηλής δόσης, ενώ η επέκταση στις υπόλοιπες ομάδες δικαιούχων αναμένεται μετά την παραλαβή των 110.000 δόσεων του συμβατικού εμβολίου.

Από τη χθεσινή αναστάτωση στα ιδιωτικά φαρμακεία στις νέες διεργασίες

Οι εξελίξεις στο Υπουργείο Υγείας έρχονται να προστεθούν στο πρόβλημα που έγινε γνωστό χθες στον ιδιωτικό φαρμακευτικό τομέα.

Οι ιδιώτες φαρμακοποιοί, οι οποίοι είχαν υποβάλει τις παραγγελίες τους πριν από έξι μήνες, ενημερώθηκαν την Παρασκευή το μεσημέρι ότι τα αντιγριπικά εμβόλια που ανέμεναν δεν θα τους παραδοθούν.

Η αδυναμία εκτέλεσης των παραγγελιών αποδόθηκε σε προβλήματα παραγωγής και προγραμματισμού που προέκυψαν μετά την επικαιροποίηση των στελεχών του φετινού εμβολίου.

Σε αντίθεση με το κρατικό πρόγραμμα, όπου υπάρχει νεότερο χρονοδιάγραμμα παραδόσεων, στον ιδιωτικό τομέα οι συγκεκριμένες παραγγελίες ακυρώθηκαν, χωρίς να έχει γίνει γνωστό εάν θα μπορέσουν να αντικατασταθούν από άλλες ποσότητες.

Η εξέλιξη δημιουργεί αβεβαιότητα για χιλιάδες πολίτες που προμηθεύονται το αντιγριπικό εμβόλιο από ιδιωτικά φαρμακεία, ιδιαίτερα για όσους δεν περιλαμβάνονται στις ομάδες δικαιούχων του κρατικού εμβολιαστικού προγράμματος.

Αναζητείται λύση και για τους ιδιώτες

Ο Παγκύπριος Φαρμακευτικός Σύλλογος έχει ήδη απευθυνθεί στις Φαρμακευτικές Υπηρεσίες, ζητώντας να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα και να εξεταστεί ακόμη και η δυνατότητα διάθεσης εμβολίων από τις κρατικές παραγγελίες.

Σύμφωνα με πληροφορίες, στο υπουργείο Υγείας βρίσκονται σε εξέλιξη διεργασίες προκειμένου να διαπιστωθεί εάν μπορεί να εξευρεθεί τρόπος κάλυψης και των αναγκών του ιδιωτικού τομέα.