Το φως στο γραφείο επηρεάζει το βιολογικό ρολόι – Τι έδειξε έρευνα

Το φως κάτω από το οποίο εργαζόμαστε καθημερινά μπορεί να επηρεάζει πολύ περισσότερα από την όρασή μας.

Νέα επιστημονική έρευνα από το Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν των Ηνωμένων Πολιτειών δείχνει ότι ο φωτισμός των εσωτερικών χώρων ενδέχεται να επηρεάζει το βιολογικό ρολόι, τη ρύθμιση του σακχάρου και άλλες λειτουργίες του οργανισμού.

Τα ευρήματα αποκτούν ιδιαίτερο ενδιαφέρον σε μια εποχή κατά την οποία εκατομμύρια άνθρωποι περνούν το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας τους σε γραφεία, σχολεία και άλλους κλειστούς χώρους, συχνά με περιορισμένη έκθεση στο φυσικό φως.

Η μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Biological Rhythms και παρουσιάστηκε από το Michigan State University, πραγματοποιήθηκε σε πειραματόζωα που είναι δραστήρια κατά τη διάρκεια της ημέρας, όπως οι άνθρωποι.

Τι εξέτασαν οι επιστήμονες

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν αρουραίους του είδους Nile grass rat, οι οποίοι, σε αντίθεση με τα περισσότερα εργαστηριακά τρωκτικά, είναι ημερόβιοι.

Η επιλογή αυτή επέτρεψε στους επιστήμονες να εξετάσουν την επίδραση διαφορετικών συνθηκών φωτισμού σε οργανισμούς που ακολουθούν ημερήσιο κύκλο δραστηριότητας.

Στο πρώτο πείραμα, οκτώ αρσενικά ζώα εκτέθηκαν διαδοχικά, για περιόδους δύο εβδομάδων, σε τέσσερις συνθήκες φωτισμού.

Οι συνθήκες περιλάμβαναν σταθερό φωτισμό αντίστοιχο του φυσικού φωτός, φωτισμό που μεταβαλλόταν κατά τη διάρκεια της ημέρας, συνηθισμένο φθορίζοντα φωτισμό γραφείου και φωτισμό γραφείου με μία επιπλέον ώρα έκθεσης σε φως αντίστοιχο του φυσικού, το μεσημέρι.

Σε δεύτερο πείραμα, 20 αρσενικά ζώα εκτέθηκαν για έξι εβδομάδες είτε σε φωτισμό αντίστοιχο του φυσικού είτε σε φωτισμό γραφείου.

Οι διαφορές που καταγράφηκαν

Τα ζώα που ζούσαν υπό φωτισμό αντίστοιχο του φυσικού παρουσίασαν τους ισχυρότερους καθημερινούς βιολογικούς ρυθμούς.

Αντίθετα, εκείνα που εκτέθηκαν στον συνηθισμένο φωτισμό γραφείου εμφάνισαν ασθενέστερους ρυθμούς.

Το ενδιαφέρον εύρημα ήταν ότι μία ώρα πρόσθετης έκθεσης σε φως αντίστοιχο του φυσικού, το μεσημέρι, αποκατέστησε εν μέρει τους διαταραγμένους ρυθμούς των ζώων που ζούσαν υπό τεχνητό φωτισμό γραφείου.

Στο δεύτερο πείραμα καταγράφηκαν επίσης μεταβολικές διαφορές.

Τέσσερα από τα δέκα ζώα της ομάδας με φθορίζοντα φωτισμό εμφάνισαν επίπεδα γλυκόζης στο εύρος του διαβήτη, έναντι ενός στα δέκα ζώα της ομάδας που εκτέθηκε σε φωτισμό αντίστοιχο του φυσικού.

Παράλληλα, η κινητικότητα των σπερματοζωαρίων ήταν μικρότερη από τη μισή στην ομάδα του φωτισμού γραφείου, χωρίς να παρατηρηθεί αντίστοιχη μείωση στον αριθμό τους.

Γιατί έχει σημασία το φως

Το ανθρώπινο σώμα διαθέτει εσωτερικούς μηχανισμούς που ρυθμίζουν τον κύκλο ύπνου και εγρήγορσης, τη θερμοκρασία, την έκκριση ορμονών και πολλές μεταβολικές λειτουργίες.

Οι μηχανισμοί αυτοί συγχρονίζονται σε μεγάλο βαθμό με τον φυσικό κύκλο φωτός και σκοταδιού.

Ο τεχνητός φωτισμός, όμως, δεν αναπαράγει πάντοτε την ένταση και τη φασματική σύνθεση του φυσικού φωτός ούτε τις αλλαγές που παρατηρούνται από το πρωί μέχρι το βράδυ.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, το φως πρέπει να αντιμετωπίζεται όχι μόνο ως μέσο οπτικής εξυπηρέτησης, αλλά και ως βιολογικός παράγοντας που ενδέχεται να επηρεάζει την υγεία.

Η έρευνα αναδεικνύει τη σημασία του φωτισμού στον σχεδιασμό χώρων εργασίας, κατοικιών, σχολείων και νοσηλευτηρίων. Τα αποτελέσματα προέρχονται από μικρό αριθμό πειραματόζωων και χρειάζονται επιβεβαίωση με ανθρώπινες μελέτες.