Πόνος στη μέση: Οι θεραπείες χωρίς φάρμακα που μπορούν να βοηθήσουν – Τι διαπίστωσαν οι επιστήμονες

Η γιόγκα, η άσκηση, η ψυχολογική υποστήριξη και άλλες μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις μπορούν να συμβάλουν στην αντιμετώπιση του πόνου στη μέση, προσφέροντας παράλληλα οικονομικά οφέλη στα συστήματα υγείας.

Νέα επιστημονική ανασκόπηση, που περιέλαβε 20 μελέτες με συνολικά 14.884 συμμετέχοντες, αναδεικνύει ποιες προσεγγίσεις μπορούν να βελτιώσουν την κατάσταση των ασθενών χωρίς να αυξάνουν το κόστος περίθαλψης.

Ο πόνος στη μέση αποτελεί μία από τις συχνότερες αιτίες περιορισμού της καθημερινής δραστηριότητας και την κυριότερη αιτία αναπηρίας παγκοσμίως. Για εκατομμύρια ανθρώπους, η αντιμετώπισή του συνδέεται με τη λήψη παυσίπονων, τις επανειλημμένες επισκέψεις σε γιατρούς και την αναζήτηση θεραπειών που θα προσφέρουν ανακούφιση.

Ωστόσο, νέα επιστημονική μελέτη δείχνει ότι ορισμένες παρεμβάσεις χωρίς φάρμακα ή χειρουργείο μπορούν όχι μόνο να βοηθήσουν τους ασθενείς, αλλά και να αποτελέσουν οικονομικά αποδοτικές επιλογές για τα συστήματα υγείας.

Η μελέτη δημοσιεύθηκε στις 27 Οκτωβρίου 2026 στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό PLOS Medicine, με επικεφαλής συγγραφέα τη Stephanie Mathieson. Οι ερευνητές εξέτασαν τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα για θεραπείες που συνιστώνται από διεθνείς κλινικές κατευθυντήριες οδηγίες για την αντιμετώπιση της οσφυαλγίας.

Τι έδειξαν 20 μελέτες

Η ερευνητική ομάδα πραγματοποίησε συστηματική ανασκόπηση 20 επιστημονικών μελετών, οι οποίες είχαν δημοσιευθεί από το 2005 έως το 2026 και περιλάμβαναν συνολικά 14.884 συμμετέχοντες.

Οι μελέτες εξέταζαν μη φαρμακευτικές και μη χειρουργικές παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση του πόνου στη μέση, συγκρίνοντας το κόστος και τα αποτελέσματά τους με εκείνα της συνήθους φροντίδας.

Στο επίκεντρο βρέθηκαν παρεμβάσεις όπως η σωματική άσκηση, η γιόγκα, ο βελονισμός, η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία, η εκπαίδευση των ασθενών και τα προγράμματα αυτοδιαχείρισης του πόνου.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι αρκετές από αυτές τις επιλογές μπορούν να προσφέρουν ουσιαστικό όφελος σε σχέση με το κόστος τους.

Μάλιστα, για ορισμένες παρεμβάσεις, ιδιαίτερα σε άτομα με χρόνιο πόνο στη μέση, τα διαθέσιμα στοιχεία έδειξαν τη δυνατότητα καλύτερων αποτελεσμάτων με χαμηλότερο κόστος σε σύγκριση με τη συνήθη φροντίδα.

Γιόγκα, ψυχολογική υποστήριξη και διαχείριση του φόβου

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ευρήματα για τις παρεμβάσεις που δεν περιορίζονται αποκλειστικά στη σωματική αντιμετώπιση του πόνου.

Σύμφωνα με την ανασκόπηση, προσεγγίσεις που βοηθούν τους ασθενείς να περιορίσουν τον φόβο και το άγχος που συνδέονται με τον χρόνιο πόνο, καθώς και να διαχειρίζονται καλύτερα την κατάστασή τους, ενδέχεται να προσφέρουν οφέλη τόσο στην υγεία όσο και στο κόστος περίθαλψης.

Μεταξύ των παρεμβάσεων που αναδείχθηκαν περιλαμβάνονται η γιόγκα, η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία, η εκπαίδευση για τη μείωση του φόβου, οι τεχνικές ενσυνειδητότητας και τα προγράμματα υποστήριξης της αυτοδιαχείρισης.

Η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία είναι μια μορφή ψυχολογικής παρέμβασης που βοηθά τον ασθενή να αναγνωρίζει και να διαχειρίζεται σκέψεις, φόβους και συμπεριφορές που μπορεί να επιδεινώνουν την εμπειρία του χρόνιου πόνου.

Αντίστοιχα, τα προγράμματα αυτοδιαχείρισης παρέχουν πρακτικές γνώσεις και δεξιότητες ώστε ο ασθενής να μπορεί να αντιμετωπίζει αποτελεσματικότερα τα συμπτώματά του και να διατηρεί, στον βαθμό που είναι εφικτό, τις καθημερινές του δραστηριότητες.

Όφελος και για τα συστήματα υγείας

Ένα από τα βασικά ερωτήματα της μελέτης ήταν κατά πόσο οι θεραπείες αυτές προσφέρουν ικανοποιητικό αποτέλεσμα σε σχέση με τα χρήματα που απαιτούνται για την εφαρμογή τους.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι περισσότερες παρεμβάσεις που εξετάστηκαν ήταν οικονομικά αποδοτικές, με βάση το όριο αξιολόγησης των 20.000 λιρών ανά ποιοτικά προσαρμοσμένο έτος ζωής που χρησιμοποιήθηκε στην ανασκόπηση.

Με απλά λόγια, το κριτήριο αυτό συνδυάζει τη βελτίωση της υγείας και της ποιότητας ζωής ενός ασθενούς με το κόστος που απαιτείται για να επιτευχθεί.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι παρεμβάσεις αποδείχθηκαν δυνητικά οικονομικά συμφέρουσες, καθώς συνδέονταν με καλύτερα αποτελέσματα και ταυτόχρονα χαμηλότερες δαπάνες από τη συνήθη φροντίδα.

Η οικονομική διάσταση αποκτά ιδιαίτερη σημασία εάν ληφθεί υπόψη ότι ο πόνος στη μέση μπορεί να επηρεάζει την ικανότητα εργασίας, να προκαλεί απουσίες από την εργασία και να αυξάνει τη χρήση υπηρεσιών υγείας.

Δεν σημαίνει ότι τα φάρμακα είναι περιττά

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα ευρήματα δεν πρέπει να ερμηνευθούν ως ένδειξη ότι οι φαρμακευτικές θεραπείες δεν έχουν θέση στην αντιμετώπιση της οσφυαλγίας.

Η ανασκόπηση επικεντρώθηκε σε μη φαρμακευτικές και μη χειρουργικές παρεμβάσεις και στην οικονομική αποδοτικότητά τους σε σύγκριση με τη συνήθη φροντίδα.

Επομένως, δεν αποδεικνύει ότι όλες οι θεραπείες χωρίς φάρμακα είναι κατάλληλες για κάθε ασθενή ούτε ότι μπορούν πάντοτε να αντικαταστήσουν τη φαρμακευτική αγωγή.

Παράλληλα, οι επιστήμονες αναγνωρίζουν περιορισμούς στα διαθέσιμα δεδομένα. Οι μελέτες που περιλήφθηκαν στην ανασκόπηση πραγματοποιήθηκαν σε χώρες υψηλού εισοδήματος και παρουσίαζαν διαφορές ως προς τις μεθόδους αξιολόγησης και τις παρεμβάσεις που εξετάστηκαν.

Αυτό σημαίνει ότι απαιτείται προσοχή κατά τη μεταφορά των συμπερασμάτων σε διαφορετικά συστήματα υγείας.

Η ανάγκη για μεγαλύτερη πρόσβαση σε αποτελεσματικές θεραπείες

Το βασικό συμπέρασμα της επιστημονικής ομάδας είναι ότι η αντιμετώπιση του πόνου στη μέση μπορεί να ενισχυθεί μέσα από παρεμβάσεις που συνδυάζουν τη σωματική δραστηριότητα, την εκπαίδευση και την ψυχολογική υποστήριξη.

Οι συγγραφείς τονίζουν την ανάγκη να βελτιωθεί η πρόσβαση των ασθενών σε αποτελεσματικές, μη φαρμακευτικές και μη χειρουργικές θεραπείες, ώστε περισσότερα άτομα να μπορούν να επωφεληθούν από αυτές στην καθημερινή κλινική πράξη.

Η επιστημονική μελέτη: Cost-effectiveness of recommended interventions for managing low back pain: A systematic review, PLOS Medicine, 27 Οκτωβρίου 2026.