Ιός Δυτικού Νείλου: Χρονιά ρεκόρ για την Ευρώπη – Ποια τα δεδομένα για την Κύπρο

Είκοσι ένα κρούσματα του ιού του Δυτικού Νείλου σε ανθρώπους και δύο εστίες της νόσου σε ιπποειδή καταγράφηκαν συνολικά στην Κύπρο κατά τη φετινή περίοδο μετάδοσης, σύμφωνα με τα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC).

Τα δεδομένα περιλαμβάνονται στη μηνιαία επιδημιολογική ενημέρωση που δημοσιοποιήθηκε χθες και αποτυπώνουν την κατάσταση έως τις 4 Νοεμβρίου 2026. Η Κύπρος περιλαμβάνεται στις 15 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου που κατέγραψαν εγχώρια μετάδοση του ιού, σε μια χρονιά κατά την οποία η εξάπλωσή του στην Ευρώπη έφθασε σε επίπεδα ρεκόρ.

Χρονιά ρεκόρ για την Ευρώπη

Η συνολική εικόνα που παρουσιάζει το ECDC είναι ιδιαίτερα ενδεικτική της έκτασης που έλαβε φέτος η μετάδοση του ιού.

Από την αρχή της περιόδου έως τις 4 Νοεμβρίου καταγράφηκαν 1.883 εγχώρια κρούσματα σε ανθρώπους στις χώρες της ΕΕ και του ΕΟΧ, αριθμός που αποτελεί τον υψηλότερο που έχει αναφερθεί μέχρι σήμερα.

Για την αντίστοιχη περίοδο της προηγούμενης δεκαετίας, ο μέσος αριθμός περιστατικών ήταν 698.

Ακόμη πιο χαρακτηριστικό είναι το στοιχείο της γεωγραφικής εξάπλωσης. Ο ιός εντοπίστηκε σε 211 περιοχές 15 χωρών, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη διασπορά που έχει παρατηρηθεί από την έναρξη της ευρωπαϊκής επιτήρησης.

Συνολικά αναφέρθηκαν 148 θάνατοι.

Η Ιταλία κατέγραψε τα περισσότερα περιστατικά, με 783 κρούσματα και 60 θανάτους, ενώ ακολούθησε η Ελλάδα με 469 κρούσματα και 53 θανάτους.

Στη Γαλλία αναφέρθηκαν 191 κρούσματα, στην Ισπανία 149, στη Ρουμανία 125 και στην Ολλανδία 76.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η περίπτωση της Ελλάδας και της Γαλλίας, οι οποίες κατέγραψαν τους υψηλότερους αριθμούς ανθρώπινων κρουσμάτων στην ιστορία τους.

Την ίδια ώρα, στο Βέλγιο αναφέρθηκαν για πρώτη φορά εγχώριες λοιμώξεις σε ανθρώπους, ενώ η κυκλοφορία του ιού επεκτάθηκε και σε περισσότερες περιοχές της βόρειας Ευρώπης.

Οι περισσότεροι ασθενείς ήταν άνω των 65 ετών

Σύμφωνα με την επιδημιολογική ανάλυση, τα περισσότερα καταγεγραμμένα περιστατικά αφορούσαν άνδρες ηλικίας 65 ετών και άνω.

Από το σύνολο των αναφερόμενων ασθενών, το 76% χρειάστηκε νοσηλεία, ενώ το 56% παρουσίασε νευρολογικές εκδηλώσεις.

Τα ποσοστά αυτά είναι υψηλά, ωστόσο δεν αποτυπώνουν τον κίνδυνο για κάθε άνθρωπο που μολύνεται από τον ιό.

Όπως εξηγεί το ECDC, οι περισσότερες λοιμώξεις είναι ασυμπτωματικές ή προκαλούν ήπια συμπτώματα και, ως εκ τούτου, δεν καταγράφονται από τα συστήματα επιτήρησης.

Αυτό σημαίνει ότι τα επιβεβαιωμένα περιστατικά αποτελούν μόνο ένα μέρος των πραγματικών λοιμώξεων, με τις σοβαρότερες περιπτώσεις να έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να διαγνωστούν και να δηλωθούν.

Περισσότερα κρούσματα, όχι σοβαρότερη νόσος

Παρά τη σημαντική αύξηση των περιστατικών και την πρωτοφανή γεωγραφική εξάπλωση, το ECDC επισημαίνει ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις πως η νόσος έγινε σοβαρότερη σε σύγκριση με προηγούμενα χρόνια.

Το ποσοστό θνητότητας μεταξύ των καταγεγραμμένων περιστατικών διαμορφώθηκε περίπου στο 8%, έναντι μέσου όρου 10% την προηγούμενη δεκαετία.

Αντίστοιχα, τα ποσοστά νοσηλείας και νευρολογικών επιπλοκών ήταν χαμηλότερα από τους μέσους όρους της τελευταίας δεκαετίας.

Οι επιστήμονες προειδοποιούν, πάντως, ότι οι συγκρίσεις μεταξύ χωρών χρειάζονται προσοχή, καθώς οι διαφορές στα συστήματα επιτήρησης, στις διαγνωστικές πρακτικές και στον έλεγχο των αιμοδοτών μπορούν να επηρεάζουν τον αριθμό των περιστατικών που εντοπίζονται.

Ο ρόλος των κουνουπιών και των πτηνών

Ο ιός του Δυτικού Νείλου μεταδίδεται κυρίως μέσω τσιμπήματος μολυσμένων κουνουπιών, με τα πτηνά να διαδραματίζουν βασικό ρόλο στον φυσικό κύκλο κυκλοφορίας του.

Οι άνθρωποι και τα άλογα μπορούν να μολυνθούν, αλλά δεν αποτελούν συνήθως πηγή περαιτέρω μετάδοσης του ιού μέσω κουνουπιών.

Κατά τη φετινή περίοδο, στις χώρες της ΕΕ και του ΕΟΧ αναφέρθηκαν επίσης 680 εστίες σε ιπποειδή και 769 σε πτηνά.

Οι διαφορές στην εξάπλωση του ιού μεταξύ των χωρών ενδέχεται να συνδέονται με τις κλιματικές και περιβαλλοντικές συνθήκες, την παρουσία κατάλληλων κουνουπιών και πτηνών, αλλά και την ένταση της επιδημιολογικής επιτήρησης.

Υποχώρηση της δραστηριότητας

Η δραστηριότητα του ιού στην Ευρώπη κορυφώθηκε στους ανθρώπους τον Αύγουστο, ενώ στα πτηνά και στα ιπποειδή η μεγαλύτερη ένταση καταγράφηκε από τα τέλη Αυγούστου έως τις αρχές Σεπτεμβρίου.

Έκτοτε παρατηρείται σημαντική υποχώρηση.

Το ECDC εκτιμά ότι οι περιβαλλοντικές συνθήκες γίνονται σταδιακά λιγότερο ευνοϊκές για τη μετάδοση, χωρίς ωστόσο να αποκλείει την εμφάνιση μεμονωμένων περιστατικών τις επόμενες εβδομάδες.

Παράλληλα, ενδέχεται να προστεθούν νέα περιστατικά στα επίσημα στοιχεία λόγω καθυστερήσεων στη δήλωση λοιμώξεων που σημειώθηκαν τους προηγούμενους μήνες.

Η φετινή επιδημιολογική εικόνα αναδεικνύει τη σημασία της συστηματικής παρακολούθησης του ιού, τόσο στους ανθρώπους όσο και στα ζώα, ιδιαίτερα σε χώρες όπως η Κύπρος, όπου έχει επιβεβαιωθεί εγχώρια μετάδοση.