Νοσηλευτές στην υπερηχογραφική εκτίμηση τραυματιών – Τι έδειξε πιλοτική μελέτη του ΤΕΠΑΚ στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας

Ποσοστά συμφωνίας που αγγίζουν το 100% μεταξύ κατάλληλα εκπαιδευμένου νοσηλευτή και γιατρών κατά την υπερηχογραφική εκτίμηση τραυματιών κατέγραψε κυπριακή επιστημονική έρευνα, αναδεικνύοντας τις δυνατότητες που προσφέρει η εξειδικευμένη εκπαίδευση του νοσηλευτικού προσωπικού στην επείγουσα φροντίδα.

Η πιλοτική μελέτη του Τμήματος Νοσηλευτικής του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου (ΤΕΠΑΚ), η οποία πραγματοποιήθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, κατέγραψε ποσοστά συμφωνίας από 98,3% έως 100% μεταξύ εκπαιδευμένου νοσηλευτή και ακτινολόγων, κατά την αξιολόγηση συγκεκριμένων υπερηχογραφικών ευρημάτων σε τραυματίες.

Τα αποτελέσματα παρουσιάστηκαν στο διεθνές συνέδριο ESICM LIVES 2026, που πραγματοποιήθηκε στη Λισαβόνα από τις 10 έως τις 14 Οκτωβρίου, ενώ η επιστημονική μελέτη είχε δημοσιευθεί τον περασμένο Απρίλιο στο περιοδικό Healthcare.

Η εξέταση που χρησιμοποιήθηκε

Η έρευνα επικεντρώθηκε στην εξέταση FAST (Focused Assessment with Sonography in Trauma), μια ταχεία υπερηχογραφική μέθοδο που χρησιμοποιείται κατά την αρχική εκτίμηση τραυματιών στα Τμήματα Ατυχημάτων και Επειγόντων Περιστατικών.

Η εξέταση επιτρέπει την αναζήτηση ελεύθερου υγρού σε συγκεκριμένες περιοχές του σώματος, εύρημα το οποίο, σε περίπτωση τραυματισμού, μπορεί να αποτελεί ένδειξη εσωτερικής αιμορραγίας και να απαιτεί περαιτέρω ιατρική διερεύνηση.

Σκοπός της κυπριακής έρευνας ήταν να εξεταστεί ο βαθμός συμφωνίας των ευρημάτων που κατέγραφε ένας νοσηλευτής, ο οποίος είχε λάβει ειδική εκπαίδευση στη συγκεκριμένη τεχνική, με εκείνα των γιατρών που πραγματοποιούσαν την ίδια εξέταση.

Στη μελέτη περιλήφθηκαν συνολικά 68 τραυματίες. Από αυτούς, οι 58 εξετάστηκαν τόσο από τον εκπαιδευμένο νοσηλευτή όσο και από ακτινολόγους, με ανεξάρτητη καταγραφή των ευρημάτων.

Η συμφωνία μεταξύ των εξεταστών έφθασε το 98,3% στη δεξιά και την αριστερή άνω κοιλιακή χώρα, ενώ στην περιοχή γύρω από την καρδιά καταγράφηκε συμφωνία 100%.

Τα αποτελέσματα χαρακτηρίζονται ενθαρρυντικά, με τους ερευνητές να υπογραμμίζουν, ωστόσο, ότι ο μικρός αριθμός θετικών περιστατικών και ο πιλοτικός χαρακτήρας της μελέτης επιβάλλουν περαιτέρω διερεύνηση.

Ο ρόλος της εξειδικευμένης εκπαίδευσης

Σύμφωνα με την ενημέρωση του ΤΕΠΑΚ, η έρευνα αναδεικνύει τη σημασία της προηγμένης νοσηλευτικής εκπαίδευσης και της επιστημονικής συνεργασίας για την ανάπτυξη του νοσηλευτικού ρόλου σε επείγοντα και κρίσιμα κλινικά περιβάλλοντα.

Η μελέτη δεν αφορά την ανάληψη αυτοτελούς ιατρικής διάγνωσης από νοσηλευτές, αλλά τη διερεύνηση της δυνατότητας κατάλληλα εκπαιδευμένου νοσηλευτικού προσωπικού να συμβάλλει στην αρχική υπερηχογραφική εκτίμηση τραυματιών.

Τα ευρήματα, παρά τα υψηλά ποσοστά συμφωνίας, δεν αποτελούν από μόνα τους τεκμηρίωση για γενικευμένη εφαρμογή της πρακτικής στα ΤΑΕΠ. Για την αξιοποίησή της απαιτούνται περαιτέρω επιστημονική αξιολόγηση και τήρηση του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου.

Η κυπριακή ερευνητική ομάδα

Η μελέτη εκπονήθηκε στο πλαίσιο της μεταπτυχιακής διατριβής του Γιώργου Αθηνή, αποφοίτου του προγράμματος «Προηγμένη Νοσηλευτική Επείγουσας και Εντατικής Φροντίδας» του ΤΕΠΑΚ.

Στην ερευνητική ομάδα συμμετείχαν η Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Δρ Μερόπη Μπουζίκα, ως συντονίστρια της μελέτης, και η Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Δρ Μαρία Καρανικόλα.

Στην επιστημονική επεξεργασία και συγγραφή συνέβαλε επίσης η Δρ Ευαγγελία Γιαννέλου, η οποία παρουσίασε τα αποτελέσματα στο διεθνές συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Εντατικής Θεραπείας.

Η έρευνα αποτελεί ένα πρώτο βήμα για την περαιτέρω αξιολόγηση της συγκεκριμένης προσέγγισης, με τους επιστήμονες να επισημαίνουν την ανάγκη μεγαλύτερων μελετών προκειμένου να επιβεβαιωθούν τα αποτελέσματα και να διερευνηθούν οι δυνατότητες αξιοποίησής τους στην επείγουσα φροντίδα.