Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google

Add philenews.com on Google

Μια σπάνια γενετική νόσος, που μπορεί να προκαλέσει σοβαρές βλάβες στους νεφρούς από την παιδική ηλικία, βρίσκεται στο επίκεντρο μιας νέας επιστημονικής ανακάλυψης.

Ερευνητές εντόπισαν φαρμακευτική ουσία η οποία φαίνεται να διορθώνει συγκεκριμένες δυσλειτουργίες των νεφρικών κυττάρων, ανοίγοντας τον δρόμο για την ανάπτυξη της πρώτης στοχευμένης θεραπείας για το σύνδρομο Lowe.

Η ουσία ονομάζεται πικλιδενοσόνη (piclidenoson) και τα αποτελέσματα των εργαστηριακών δοκιμών δείχνουν ότι μπορεί να αποκαθιστά σημαντικές λειτουργίες των νεφρών που επηρεάζονται από τη νόσο.

Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Signal Transduction and Targeted Therapy, του εκδοτικού ομίλου Nature.

Στις 12 Νοεμβρίου ανακοινώθηκαν πρόσθετες λεπτομέρειες για τα αποτελέσματα και τον σχεδιασμό της κλινικής αξιολόγησης.

Μια νόσος που επηρεάζει τρία όργανα

Το σύνδρομο Lowe, γνωστό και ως οφθαλμοεγκεφαλονεφρικό σύνδρομο, είναι μια εξαιρετικά σπάνια κληρονομική πάθηση που επηρεάζει κυρίως τα μάτια, τον εγκέφαλο και τους νεφρούς.

Προκαλείται από μεταλλάξεις στο γονίδιο OCRL, το οποίο συμμετέχει στη ρύθμιση σημαντικών κυτταρικών λειτουργιών.

Τα παιδιά με τη νόσο μπορεί να εμφανίζουν συγγενή καταρράκτη, μυϊκή υποτονία, αναπτυξιακές δυσκολίες και σοβαρές διαταραχές στη λειτουργία των νεφρών.

Μία από τις χαρακτηριστικές εκδηλώσεις είναι η αδυναμία των νεφρικών σωληναρίων να επαναπορροφούν σωστά πρωτεΐνες και άλλες ουσίες που φυσιολογικά πρέπει να παραμένουν στον οργανισμό.

Αποτέλεσμα είναι η απώλειά τους μέσω των ούρων και, σε αρκετές περιπτώσεις, η σταδιακή επιδείνωση της νεφρικής λειτουργίας.

Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει θεραπεία που να διορθώνει την υποκείμενη γενετική αιτία της νόσου.

Εξέτασαν 1.280 διαφορετικές ουσίες

Οι επιστήμονες του Telethon Institute of Genetics and Medicine στην Ιταλία, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο της Νάπολης Federico II και άλλα ερευνητικά κέντρα, ανέπτυξαν μια μέθοδο συστηματικού ελέγχου φαρμακευτικών ουσιών.

Συνολικά εξέτασαν 1.280 ενώσεις, αναζητώντας εκείνες που θα μπορούσαν να αποκαταστήσουν τη φυσιολογική μεταφορά ουσιών μέσα στα κύτταρα.

Από τον αρχικό έλεγχο προέκυψαν αρκετές υποψήφιες ουσίες, με την πικλιδενοσόνη να παρουσιάζει ιδιαίτερα ενθαρρυντικά αποτελέσματα.

Η ουσία, γνωστή και ως IB-MECA, είχε ήδη μελετηθεί για άλλες παθήσεις, γεγονός που δημιουργεί τη δυνατότητα αξιοποίησης προηγούμενων δεδομένων για την ασφάλειά της.

Οι ερευνητές τη δοκίμασαν σε κύτταρα που προέρχονταν από ασθενείς, σε ανθρώπινα νεφρικά οργανοειδή και σε ειδικά τροποποιημένα ποντίκια.

Τα οργανοειδή είναι μικροσκοπικές τρισδιάστατες δομές που δημιουργούνται στο εργαστήριο και αναπαράγουν ορισμένα χαρακτηριστικά ανθρώπινων οργάνων.

Βελτίωση έως 80% σε δείκτη νεφρικής βλάβης

Στα πειραματόζωα, η χορήγηση της πικλιδενοσόνης για πέντε μήνες συνδέθηκε με σημαντική μείωση της απώλειας πρωτεϊνών στα ούρα.

Συγκεκριμένα, οι ερευνητές κατέγραψαν μείωση από 48% έως 80% σε δείκτη πρωτεϊνουρίας χαμηλού μοριακού βάρους, σε σύγκριση με ποντίκια που δεν έλαβαν τη θεραπεία.

Πρόκειται για σημαντικό εύρημα, καθώς η πρωτεϊνουρία αποτελεί βασική εκδήλωση της νεφρικής δυσλειτουργίας στο σύνδρομο Lowe.

Παράλληλα, στα ανθρώπινα νεφρικά οργανοειδή παρατηρήθηκε αποκατάσταση της ικανότητας των κυττάρων να προσλαμβάνουν λευκωματίνη, μια πρωτεΐνη του αίματος.

Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η ουσία δεν περιορίζεται στην αντιμετώπιση ενός συμπτώματος, αλλά φαίνεται να επηρεάζει έναν από τους μηχανισμούς που προκαλούν τη νεφρική δυσλειτουργία.

Πώς λειτουργεί το φάρμακο

Η πικλιδενοσόνη δρα ενεργοποιώντας έναν κυτταρικό υποδοχέα που ονομάζεται A3, ο οποίος ανήκει στους υποδοχείς της αδενοσίνης.

Η ενεργοποίησή του επηρεάζει τη λειτουργία ενός ενζύμου, της φωσφολιπάσης C, και συμβάλλει στη διόρθωση της μη φυσιολογικής συσσώρευσης συγκεκριμένων λιπιδίων μέσα στα κύτταρα.

Αυτή η συσσώρευση διαταράσσει τη μεταφορά και την ανακύκλωση κυτταρικών συστατικών, επηρεάζοντας τελικά την ικανότητα των νεφρών να επαναπορροφούν πρωτεΐνες.

Με την παρέμβαση στον συγκεκριμένο μηχανισμό, οι ερευνητές κατάφεραν να αποκαταστήσουν σημαντικές κυτταρικές λειτουργίες στα πειραματικά μοντέλα.

Το επόμενο βήμα στην Ιταλία

Η έρευνα έχει ήδη δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για την πρώτη κλινική αξιολόγηση της πικλιδενοσόνης ειδικά για το σύνδρομο Lowe.

Στην Ιταλία εγκρίθηκε στις 19 Οκτωβρίου 2026 πιλοτική κλινική δοκιμή φάσης ΙΙ, στην οποία προβλέπεται να συμμετάσχουν πέντε ενήλικοι άνδρες με γενετικά επιβεβαιωμένη διάγνωση.

Η θεραπεία θα χορηγείται από το στόμα για έξι μήνες και οι επιστήμονες θα αξιολογήσουν κατά πόσο βελτιώνεται η λειτουργία των νεφρικών σωληναρίων.

Θα εξεταστούν επίσης η ασφάλεια και η ανεκτικότητα της θεραπείας.

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία του ευρωπαϊκού μητρώου κλινικών δοκιμών, η μελέτη είχε εγκριθεί, αλλά η στρατολόγηση ασθενών δεν είχε ακόμη αρχίσει.