Λύκος: Θεραπεία «επαναπρογραμματίζει» το ανοσοποιητικό σύστημα

Μια θεραπεία που αναπτύχθηκε αρχικά για την αντιμετώπιση ορισμένων μορφών καρκίνου ανοίγει νέες προοπτικές για ασθενείς με σοβαρό συστηματικό ερυθηματώδη λύκο, μια αυτοάνοση νόσο κατά την οποία το ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθεται στους ίδιους τους ιστούς του οργανισμού.

Τα νέα δεδομένα παρουσιάστηκαν στο ετήσιο συνέδριο του Αμερικανικού Κολεγίου Ρευματολογίας, από ερευνητές του Hospital for Special Surgery της Νέας Υόρκης.

Η θεραπεία ονομάζεται CAR-T και βασίζεται στην τροποποίηση ανοσοκυττάρων, ώστε να αναγνωρίζουν και να εξουδετερώνουν κύτταρα που συμμετέχουν στην παθολογική ανοσολογική αντίδραση.

Τι έδειξε η ανάλυση 243 ασθενών

Οι επιστήμονες συγκέντρωσαν δεδομένα από 31 μελέτες, στις οποίες συμμετείχαν συνολικά 243 ασθενείς με λύκο που είχαν ήδη λάβει τουλάχιστον δύο ανοσοκατασταλτικές θεραπείες.

Η ανάλυση έδειξε σημαντική υποχώρηση της δραστηριότητας της νόσου.

Συγκεκριμένα, ο μέσος δείκτης δραστηριότητας του λύκου μειώθηκε από 13 μονάδες πριν από τη θεραπεία σε 2,2 μονάδες έξι μήνες αργότερα.

Το αποτέλεσμα υποδηλώνει ότι πολλοί από τους ασθενείς, οι οποίοι αντιμετώπιζαν προηγουμένως έντονη δραστηριότητα της νόσου, παρουσίασαν μεγάλη κλινική βελτίωση.

Πώς λειτουργεί η θεραπεία

Στις περισσότερες μελέτες χρησιμοποιήθηκαν CAR-T κύτταρα που στόχευαν το CD19, μια πρωτεΐνη στην επιφάνεια συγκεκριμένων Β λεμφοκυττάρων.

Τα Β λεμφοκύτταρα συμμετέχουν στην παραγωγή αντισωμάτων. Στον λύκο, ορισμένα από αυτά συμβάλλουν στην παραγωγή αυτοαντισωμάτων που επιτίθενται στους υγιείς ιστούς.

Η θεραπεία επιδιώκει να εξαλείψει τα κύτταρα που συντηρούν αυτή την παθολογική αντίδραση, δίνοντας στο ανοσοποιητικό σύστημα τη δυνατότητα να επανέλθει σε πιο φυσιολογική λειτουργία.

Η προσέγγιση διαφέρει από τη συμβατική ανοσοκαταστολή, η οποία συνήθως απαιτεί συνεχή φαρμακευτική αγωγή.

Οι κίνδυνοι και οι περιορισμοί

Παρά τα ενθαρρυντικά αποτελέσματα, η θεραπεία δεν είναι χωρίς κινδύνους.

Στο 64% των συμμετεχόντων καταγράφηκε σύνδρομο απελευθέρωσης κυτταροκινών, μια φλεγμονώδης αντίδραση που μπορεί να εμφανιστεί μετά τη χορήγηση CAR-T κυττάρων. Στις περισσότερες περιπτώσεις ήταν ήπιας ή μέτριας βαρύτητας.

Νευρολογικές επιπλοκές καταγράφηκαν στο 5% των ασθενών, ενώ αντίστοιχο ποσοστό παρουσίασε σοβαρές λοιμώξεις.

Οι ερευνητές τονίζουν ότι τα αποτελέσματα προέρχονται από συγκεντρωτική ανάλυση σχετικά μικρών μελετών και όχι από μία μεγάλη, τυχαιοποιημένη κλινική δοκιμή.

Επομένως, δεν έχει αποδειχθεί ακόμη ότι η θεραπεία προσφέρει οριστική ίαση ή ότι τα οφέλη διατηρούνται μακροχρόνια σε όλους τους ασθενείς.

Ωστόσο, τα ευρήματα ενισχύουν την προοπτική μιας διαφορετικής θεραπευτικής στρατηγικής: αντί για συνεχή καταστολή του ανοσοποιητικού συστήματος, οι επιστήμονες επιχειρούν να διορθώσουν την παθολογική λειτουργία του.