Υπέρταση: Ένα ρολόι χεριού ΑΙ «προβλέπει» την κρίση – Νέα έρευνα σε 4.190 ασθενείς

Μέχρι και τρεις ημέρες πριν εκδηλωθεί μια επικίνδυνη υπερτασική κρίση μπορεί να εντοπίζει τα προειδοποιητικά σημάδια της ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης, το οποίο αναλύει δεδομένα από φορητό πιεσόμετρο και έξυπνη συσκευή που φοριέται στον καρπό.

Τα πρώτα αποτελέσματα είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά, καθώς υποδεικνύουν ότι η τεχνολογία θα μπορούσε να προσφέρει στους γιατρούς πολύτιμο χρόνο για να παρέμβουν, προτού η απότομη αύξηση της αρτηριακής πίεσης εξελιχθεί σε επείγον περιστατικό.

Στη μελέτη συμμετείχαν 4.190 ασθενείς με υπέρταση, ενώ η παρακολούθησή τους διήρκεσε 12 μήνες. Τα ευρήματα ανακοινώθηκαν από την American Heart Association και πρόκειται να παρουσιαστούν στο επιστημονικό συνέδριό της, το οποίο πραγματοποιείται στις 6–9 Νοεμβρίου στο Σικάγο.

Πώς λειτουργεί το σύστημα

Η τεχνολογία βασίζεται στον συνδυασμό δύο συσκευών.

Η πρώτη είναι ένα φορητό πιεσόμετρο με περιχειρίδα, το οποίο καταγράφει επανειλημμένα την αρτηριακή πίεση στη διάρκεια της ημέρας και της νύχτας, ακόμη και κατά τον ύπνο.

Η δεύτερη είναι μια συσκευή που φοριέται στον καρπό και παρακολουθεί καρδιαγγειακούς δείκτες, όπως ο καρδιακός ρυθμός και η μεταβλητότητά του.

Η τεχνητή νοημοσύνη επεξεργάζεται συνολικά 47 διαφορετικά χαρακτηριστικά, αναζητώντας συνδυασμούς μεταβολών που μπορεί να προειδοποιούν για επικείμενη υπερτασική κρίση.

Όταν το σύστημα εντοπίζει αυξημένο κίνδυνο, ενεργοποιείται ειδοποίηση προς τον γιατρό, ο οποίος μπορεί να επικοινωνήσει με τον ασθενή, να αξιολογήσει τα συμπτώματα και, εφόσον χρειάζεται, να προσαρμόσει τη φαρμακευτική αγωγή.

Τι έδειξαν τα αποτελέσματα

Κατά τη διάρκεια της μελέτης, 312 ασθενείς παρουσίασαν συνολικά 418 υπερτασικές κρίσεις.

Το σύστημα κατάφερε να διαχωρίζει ασθενείς με υψηλότερο και χαμηλότερο κίνδυνο εκδήλωσης κρίσης έως και 72 ώρες νωρίτερα.

Από τους ασθενείς για τους οποίους ενεργοποιήθηκε προειδοποίηση, περίπου το 32% εμφάνισε υπερτασική κρίση. Αντίθετα, το 97,4% όσων δεν έλαβαν προειδοποίηση παρέμεινε χωρίς τέτοιο επεισόδιο.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν δύο χαρακτηριστικά που αναδείχθηκαν ως ισχυρά προειδοποιητικά σημάδια:

• Η απουσία φυσιολογικής πτώσης της πίεσης κατά τη διάρκεια του ύπνου, η οποία συνδέθηκε με σχεδόν πενταπλάσιες πιθανότητες επικείμενης υπερτασικής κρίσης.
• Η απότομη αύξηση της συστολικής πίεσης μετά το ξύπνημα, κατά περισσότερο από 35 mmHg σε σχέση με τη νυχτερινή τιμή, η οποία συνδέθηκε με σχεδόν τετραπλάσιες πιθανότητες κρίσης.

Ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι το εύρημα που αφορά την έγκαιρη ιατρική παρέμβαση.

Στους ασθενείς για τους οποίους ενεργοποιήθηκε ειδοποίηση και οι γιατροί προχώρησαν σε προσαρμογή της θεραπείας μέσα σε 24 ώρες, καταγράφηκαν περίπου 61% λιγότερες υπερτασικές κρίσεις και 45% λιγότερες επισκέψεις στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών, σε σύγκριση με ασθενείς που δεν έλαβαν αντίστοιχη έγκαιρη παρέμβαση.

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα ευρήματα είναι ενθαρρυντικά, αλλά απαιτείται περαιτέρω αξιολόγηση προτού εξαχθούν οριστικά συμπεράσματα για την αποτελεσματικότητα της παρέμβασης.

Γιατί έχει σημασία η έγκαιρη προειδοποίηση

Η υπερτασική κρίση αποτελεί δυνητικά απειλητική κατάσταση, κατά την οποία η αρτηριακή πίεση αυξάνεται σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα.

Όταν οι τιμές υπερβαίνουν τα 180/120 mmHg και συνοδεύονται από οξεία βλάβη οργάνων, πρόκειται για υπερτασικό επείγον που απαιτεί άμεση ιατρική αντιμετώπιση.

Μια τέτοια κατάσταση μπορεί να οδηγήσει σε εγκεφαλικό επεισόδιο, έμφραγμα, νεφρική βλάβη, διαχωρισμό αορτής ή πνευμονικό οίδημα.

Το πρόβλημα είναι ότι αρκετοί ασθενείς δεν εμφανίζουν σαφή προειδοποιητικά συμπτώματα πριν από ένα σοβαρό επεισόδιο.

«Η αρτηριακή πίεση μεταβάλλεται στη διάρκεια της ημέρας και της νύχτας και μια μεμονωμένη μέτρηση αποτυπώνει μόνο μία χρονική στιγμή», εξήγησε ο επικεφαλής της μελέτης, Δρ Waleed Razzaq Chaudhry, από το University of Maryland Capital Region Medical Center.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η ανάλυση των μεταβολών της πίεσης με τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να προσφέρει μια νέα δυνατότητα έγκαιρης αναγνώρισης των προειδοποιητικών σημάτων.

Πότε θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί

Παρά τα θετικά αποτελέσματα, η συγκεκριμένη τεχνολογία δεν είναι ακόμη έτοιμη για γενικευμένη κλινική εφαρμογή.

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε ένα νοσοκομείο της επαρχίας Σιντ του Πακιστάν, με συμμετέχοντες ηλικίας 40 έως 85 ετών, και τα ευρήματα πρέπει να επιβεβαιωθούν σε μεγαλύτερους και πιο διαφοροποιημένους πληθυσμούς.

Επιπλέον, πρόκειται για προκαταρκτικά αποτελέσματα επιστημονικής περίληψης, τα οποία δεν έχουν ακόμη δημοσιευθεί ως πλήρης μελέτη σε επιστημονικό περιοδικό με αξιολόγηση από ομοτίμους.

Οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι η τεχνολογία προορίζεται να υποστηρίζει τις ιατρικές αποφάσεις και όχι να αντικαθιστά τον γιατρό.

Δεν σημαίνει επίσης ότι ένα συνηθισμένοέξυπνο ρολόι μπορεί σήμερα να προβλέψει υπερτασικές κρίσεις. Η δυνατότητα που εξετάστηκε βασίζεται στον συνδυασμό ειδικού συστήματος καταγραφής της αρτηριακής πίεσης, φορετής συσκευής και αλγορίθμου τεχνητής νοημοσύνης.

Το ζητούμενο είναι να αποδειχθεί κατά πόσο η συνεχής παρακολούθηση και η έγκαιρη προειδοποίηση μπορούν να μετατρέψουν την αντιμετώπιση της υπέρτασης από αντίδραση σε ένα επικίνδυνο επεισόδιο σε παρέμβαση πριν αυτό εκδηλωθεί.