Ο ιός που ξεγελούσε τους επιστήμονες για 38 χρόνια – Η απίστευτη ανατροπή

Ένα επιστημονικό μυστήριο που ξεκίνησε το 1988 και παρέμενε άλυτο για σχεδόν τέσσερις δεκαετίες κατάφεραν να ξεδιαλύνουν ερευνητές στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ένας ιός που είχε εντοπιστεί σε ανθρώπους με διάρροια και είχε δημιουργήσει υποψίες για πιθανή σχέση με γαστρεντερικές παθήσεις αποδείχθηκε ότι έχει έναν εντελώς διαφορετικό στόχο από εκείνον που αρχικά αναζητούσαν οι επιστήμονες.

Δεν επιτίθεται στα ανθρώπινα κύτταρα, αλλά σε βακτήρια που ζουν μέσα στον οργανισμό μας.

Η ανακάλυψη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Microbiology, από ερευνητές της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Washington στο Σεντ Λούις και συνεργαζόμενων επιστημονικών ιδρυμάτων.

Τα ευρήματα αφορούν έναν εκπρόσωπο των λεγόμενων picobirnaviruses, μιας οικογένειας ιών που έχουν εντοπιστεί σε δείγματα ανθρώπων και ζώων, χωρίς μέχρι σήμερα να είναι ξεκάθαρο ποια κύτταρα μολύνουν.

Όλα άρχισαν με ασθενείς που είχαν διάρροια

Η ιστορία ξεκινά το 1988, όταν επιστήμονες εντόπισαν για πρώτη φορά αυτούς τους ιούς σε δείγματα κοπράνων ασθενών με διάρροια.

Η ανακάλυψη προκάλεσε εύλογα ερωτήματα. Μήπως επρόκειτο για έναν ακόμη ιό που μπορούσε να προκαλέσει γαστρεντερικές λοιμώξεις, όπως ο ροταϊός ή ο νοροϊός;

Στα χρόνια που ακολούθησαν, οι picobirnaviruses εντοπίστηκαν και σε άλλα δείγματα ανθρώπων και ζώων, ενώ ορισμένες μελέτες διερεύνησαν πιθανές συσχετίσεις τους με διάφορες ασθένειες.

Ωστόσο, οι επιστήμονες αντιμετώπιζαν ένα σοβαρό πρόβλημα: δεν είχαν καταφέρει να καλλιεργήσουν τους ιούς στο εργαστήριο ώστε να παρακολουθήσουν πώς πολλαπλασιάζονται και ποια κύτταρα μολύνουν.

Έτσι, για σχεδόν 38 χρόνια, το βασικό ερώτημα παρέμενε αναπάντητο.

Η ανατροπή που δεν περίμεναν

Οι ερευνητές αποφάσισαν να ακολουθήσουν μια διαφορετική διαδρομή.

Αντί να αναζητήσουν αποκλειστικά τον τρόπο με τον οποίο ο ιός θα μπορούσε να μολύνει ανθρώπινα κύτταρα, εξέτασαν την πιθανότητα να χρησιμοποιεί ως ξενιστές τα βακτήρια που κατοικούν στο έντερο.

Χρησιμοποίησαν δείγματα ανθρώπινων κοπράνων και εργαστηριακά μοντέλα με ποντίκια χωρίς μικρόβια, ενώ στη συνέχεια κατάφεραν να διατηρήσουν τον ιό σε καλλιέργεια εντερικών βακτηρίων.

Τα αποτελέσματα έδωσαν μια σημαντική ένδειξη: ο ιός πολλαπλασιαζόταν όταν υπήρχαν τα κατάλληλα βακτήρια. Όταν οι ερευνητές χορήγησαν αντιβιοτικά που εξουδετέρωναν τα βακτήρια, ο πολλαπλασιασμός του σταματούσε.

Με προηγμένες εργαστηριακές τεχνικές, εντόπισαν τελικά γενετικό υλικό του ιού μέσα σε ένα βακτήριο που ονόμασαν Candidatus Anaerotignum faecalis.

Ήταν η απάντηση που αναζητούσαν: ο συγκεκριμένος ιός είναι βακτηριοφάγος, δηλαδή μολύνει βακτήρια.

Γιατί η ανακάλυψη θεωρείται σημαντική

Πέρα από τη λύση ενός μυστηρίου δεκαετιών, οι επιστήμονες θεωρούν ότι το εύρημα μπορεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο μελετώνται οι ιοί του ανθρώπινου μικροβιώματος.

Σύμφωνα με την ερευνητική ομάδα, οι picobirnaviruses αντιπροσωπεύουν μια τρίτη μεγάλη εξελικτική ομάδα RNA ιών που μολύνουν βακτήρια.

Η αναγνώριση του πραγματικού ξενιστή τους επιτρέπει πλέον στους επιστήμονες να διερευνήσουν πώς αλληλεπιδρούν με τα βακτήρια, εάν επηρεάζουν τη σύνθεση του μικροβιώματος και ποια μπορεί να είναι η σημασία τους για την ανθρώπινη υγεία.

Ταυτόχρονα, η εργαστηριακή μέθοδος που χρησιμοποιήθηκε ενδέχεται να βοηθήσει στην ανακάλυψη της πραγματικής συμπεριφοράς και άλλων ιών, οι οποίοι έχουν εντοπιστεί στον ανθρώπινο οργανισμό χωρίς να είναι γνωστό ποια κύτταρα μολύνουν.