Τοπικό Σχέδιο Λευκωσίας: Μια ευκαιρία που χάνεται για τον Στρόβολο

Η εκπόνηση του νέου Τοπικού Σχεδίου Λευκωσίας είναι μία από τις σημαντικότερες διαδικασίες δημόσιας πολιτικής για το μέλλον της πρωτεύουσας.

Το Τοπικό Σχέδιο δεν αποτελεί απλώς τεχνικό έγγραφο καθορισμού πολεοδομικών ζωνών, συντελεστών δόμησης και επιτρεπόμενων χρήσεων. Αποτελεί το βασικό θεσμικό εργαλείο που θα επηρεάσει για τις επόμενες δεκαετίες την αστική ανάπτυξη, τη στέγαση, τις μετακινήσεις, την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος και την ποιότητα ζωής.

Το νέο Τοπικό Σχέδιο Λευκωσίας θα έπρεπε να στοχεύει-ανάμεσα σε άλλα- στον περιορισμό της αστικής εξάπλωσης, την ενίσχυση της βιώσιμης κινητικότητας, την προστασία του πρασίνου και την αναζωογόνηση των γειτονιών.

Δυστυχώς η πλειοψηφία του Δημοτικού Συμβουλίου Στροβόλου ενέκρινε την περασμένη Τρίτη προτάσεις προς το Πολεοδομικό Συμβούλιο που αποτυγχάνουν να συναντήσουν αυτούς τους στόχους.

Κατά αρχάς η πληροφόρηση του Δημοτικού Συμβουλίου και του κοινού για τις προτάσεις που κατατέθηκαν από τα φυσικά και νομικά πρόσωπα, ήταν κατά την άποψή μας ελλιπής. Κανένας δεν ξέρει ποια συμφέροντα βρίσκονται πίσω από αυτές τις προτάσεις, κάποιες εκ των οποίων υιοθετήθηκαν από το Δημοτικό Συμβούλιο.

Ας μην αναφερθεί ως κώλυμα η προστασία των προσωπικών δεδομένων γιατί έχουμε ήδη καταθέσει ενώπιον του Δημοτικού Συμβουλίου  επιστολή από την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα και Πληροφόρησης  με την οποία επιβεβαιώνεται ότι επιτρέπεται η δημοσίευση των πιο πάνω αναφερόμενων πληροφοριών. 

Για παράδειγμα, ενώ γίνεται η παραδοχή από τον ίδιο τον ανάδοχο μελετητή ότι ο Στρόβολος έχει ανά κάτοικο μόνο 5.12 τ.μ. αστικό πράσινο (που είναι ο χειρότερος δείκτης αστικού πρασίνου στους Δήμους της Λευκωσίας) και χαρακτηρίζεται ως πρόβλημα το γεγονός ότι  το πράσινο είναι μοιρασμένο σε 64 μικρούς, διάσπαρτους χώρους, διαπιστώνουμε ότι ένας μεγάλος χώρος που βρίσκεται εντός των δημοτικών ορίων, ο οποίος είναι κρατική ιδιοκτησία και προσφέρεται για δημιουργία ενός μεγάλου συνεκτικού χώρου πρασίνου στην τοποθεσία Κολιόκρεμμος που μέχρι σήμερα χαρακτηρίζεται ως Δ3 δηλαδή χώρος πρασίνου, γίνεται εισήγηση από τον Δήμο Στροβόλου να μετατραπεί σε χώρο αθλοπαιδιών.

Εγώ επιμένω στην εισήγηση να μετατραπεί ο Κολιόκρεμμος σε ζώνη Δ1 δηλαδή χώρος πρασίνου με τον ελάχιστο δυνατόν ποσοστό δόμησης.

Επίσης, έχω ζητήσει το δίκτυο πράσινων διαδρομών να συμπεριληφθούν όλοι οι μεγάλοι πράσινοι χώροι πχ. πάρκα Ακροπόλεως, Αγίου Δημητρίου, Τάκη Ζεμπύλα, Κισσάβου κλπ. αλλά και πολιτιστικά μνημεία όπως η Δεξαμενή του Δεσπότη.

Η ανάπτυξη του δικτύου πράσινων διαδρομών (με δεντροστοιχίες) έπρεπε να συνοδεύεται με αποδοχή των εισηγήσεων μας που αφορούν την προστασία του υφιστάμενου παρόδιου πρασίνου (δέντρα φυτεμένα στο πεζοδρόμιο), των σημαντικών δέντρων και δασυλλίων και υιοθέτησης κανονισμού για την ορθολογιστική διαχείριση του ζητήματος του κλαδέματος των δέντρων.

Δημιουργούνται επίσης εύλογες υποψίες σχετικά με το αίτημα του Δήμου Στροβόλου σύμφωνα με το οποίο καταργείται η Βιομηχανική Περιοχή στην περιοχή λεωφόρου Καλαμών-Κολιόκρεμμου και επιτρέπεται η ανέγερση γραφείων.

Εικάζεται ότι το αίτημα αυτό έχει σχέση με την πρόσφατα απορριφθείσα από το Συμβούλιο Μελέτης Παρεκκλίσεων αίτηση για ανέγερση 15όροφου κτιρίου και την επιχειρηματολογία που ανέπτυξε η εταιρεία αυτή ενώπιον του Συμβουλίου Παρεκκλίσεων για αλλαγή χρήσης της περιοχής.

Επίσης το Δημοτικό Συμβούλιο Στροβόλου απέρριψε την εισήγηση μας για αποχαρακτηρισμό ολόκληρης της λεωφόρου Σταυρού από δρόμο πρωταρχικής σημασίας, την κατάργηση του κυκλικού κόμβου στην συμβολή με την λεωφόρο Χατζηιωσήφ και την κατάργηση του ανισόπεδου κόμβου παρά το κτίριο των κεντρικών γραφείων της ΑΗΚ. Ο τελευταίος αναμένεται να καταστρέψει μεγάλο μέρος του Δάσους Αθαλάσσας και να οδηγήσει στην υλοποίηση του επίσης καταστροφικού δρόμου πρωταρχικής σημασίας μέσα από το δάσος.  

Έχω  επίσης  εκφράσει επιφυλάξεις για την εισήγηση ενοποίησης των Σχεδίων Περιοχών Λευκωσίας και Στροβόλου, λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν υπάρχει ανάλογο αίτημα εκ μέρους του Δήμου Λευκωσίας και δεν υπάρχει επιστημονική τεκμηρίωση.

Κατά τα άλλα η δημιουργία μιας ενιαίας περιοχής χαμηλών ταχυτήτων στην περιοχή του πυρήνα Στροβόλου κρίνεται θετικά.

Όμως τίθεται το ερώτημα γιατί δεν υπάρχουν άλλοι θύλακες χαμηλής ταχύτητας που να προωθούν τον σχεδιασμό της πόλης των 15 λεπτών και του slow city; Στην ίδια την έκθεση του ανάδοχου μελετητή δίνονται παραδείγματα όπου μεγαλουπόλεις της Ευρώπης έχουν μετατραπεί στο σύνολο του σε περιοχές χαμηλών ταχυτήτων 30 χιλιομέτρων.

Δεν είναι ρεαλιστική η επιμονή στην διαμόρφωση ενός ενιαίου και συνεχούς δρόμου πρωταρχικής σημασίας που να ενώνει την Πανεπιστημιούπολη Αγλαντζιάς με την Κρατική Έκθεση, με βάση και το δεδομένο ότι ο χώρος της Κρατικής Έκθεσης από κέντρο Διοίκησης και Υπηρεσιών προωθείται να μετατραπεί σε Μητροπολιτικό Δασικό Πάρκο, των αντιδράσεων της κοινωνίας και των καταστροφικών επεμβάσεων σε χώρους πρασίνου. 

Επιμένουμε στην κατάργηση του χαρακτηρισμού ως δρόμων πρωταρχικής σημασίας των οδών Κύκκου, Κορυτσάς, Ιφιγενείας, Σαν Σουσί κλτ και του ανισόπεδου κόμβου στο Aliminium Tower που αφορούν αυτό το ξεπερασμένο από τις συνθήκες σχεδιασμό.

Τα αρνητικά της απόφασης του Δήμου Στροβόλου όμως δεν σταματούν εδώ. Για παράδειγμα δεν υπάρχει αναφορά για κατάργηση της μεμονωμένης κατοικίας, των μεγάλων εμπορικών αναπτύξεων τύπου mall και των ψηλών κτιρίων κα.

Σημειώνω επίσης ότι δεν υπάρχει αναφορά για περιοχές προσιτής κατοικίας και περιοχές όπου θα εφαρμοστούν προγράμματα co-housing.

Τέλος δεν υπάρχει αναφορά για μηχανισμό παρακολούθησης και ελέγχου της υλοποίησης των προνοιών του Τοπικού Σχεδίου.

Για όλους τους πιο πάνω λόγους θεωρώ ότι το Δημοτικό Συμβούλιο Στροβόλου απέτυχε να αντιμετωπίσει  το νέο Τοπικό Σχέδιο Λευκωσίας με όραμα που αναλογεί στις αρχές της Βιωσιμότητας και της Αειφορίας.