Με στοιχεία το «η κυβέρνηση στοιβάζει, οι πολίτες υποφέρουν»

Όταν το κράτος εισπράττει περισσότερα, αλλά ο πολίτης δυσκολεύεται να καλύψει τα βασικά, το πρόβλημα βρίσκεται στις πολιτικές προτεραιότητες. Αυτό αναδείξαμε, με συγκεκριμένα στοιχεία, στην Επιτροπή Ελέγχου της Βουλής, κατά την εξέταση της Δημοσιονομικής Έκθεσης 2025. Δυνατότητες υπάρχουν. Το ζητούμενο είναι να αξιοποιούνται προς όφελος της κοινωνικής πλειοψηφίας.

Τα φορολογικά έσοδα έφτασαν τα €8,6 δισ., αυξημένα κατά €538 εκατ. έναντι του 2024. Η φορολογία αποτελεί το 86% των κρατικών εσόδων, με ιδιαίτερη βαρύτητα της έμμεσης φορολογίας (44%). Μόνο από ΦΠΑ εισπράχθηκαν €3,16 δισ., ενώ αυξήθηκαν σημαντικά τα έσοδα φορολογίας εισοδήματος φυσικών προσώπων και επιχειρήσεων. Η ακρίβεια φέρνει περισσότερα έσοδα στην κυβέρνηση.

Αυτή η διαχρονική αύξηση επιβεβαιώνει τη θέση μας: υπάρχουν περιθώρια ουσιαστικής αντιμετώπισης της ακρίβειας, ενίσχυσης εισοδημάτων και μείωσης ανισοτήτων. Η κοινωνία συνεισφέρει περισσότερα και δικαιούται να λαμβάνει περισσότερη στήριξη.

Στην Επιτροπή καταδείξαμε ότι η συνολική αύξηση κοινωνικών παροχών κρύβει σημαντικές μειώσεις. Οι παροχές αυξήθηκαν κατά €99 εκατ., στα €2,02 δισ., κυρίως λόγω υγείας και ειδικών ταμείων. Ωστόσο, οι δαπάνες κοινωνικής πρόνοιας μειώθηκαν κατά €23,5 εκατ., ενώ μειώθηκαν οι δαπάνες για Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα, επίδομα τέκνου και παροχές παιδείας. Επιπλέον, €114 εκατ. εγκεκριμένων κοινωνικών κονδυλίων παρέμειναν αναξιοποίητα.

Το πολιτικό ερώτημα είναι αναπόφευκτο: γιατί περιορίζεται η στήριξη συγκεκριμένων αναγκών, ενώ αυξάνονται οι οικονομικές δυνατότητες; Η κοινωνική προστασία πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα που να αποτυπώνεται στις πραγματικές δαπάνες.

Στην ανάπτυξη, δαπανήθηκαν €1,19 δισ. από εγκεκριμένα €1,48 δισ. Περίπου €289 εκατ. έμειναν αναξιοποίητα, με αποκλίσεις σε υποδομές, οδικό δίκτυο, υδατικά έργα και άλλες αναπτυξιακές παρεμβάσεις. Οι αναπτυξιακές δαπάνες αποτελούν μόλις το 10% των συνολικών κρατικών δαπανών. Τα έργα κρίνονται όταν παραδίδονται στην κοινωνία, όχι όταν μένουν στα χαρτιά. Από ευρωπαϊκά ταμεία εισπράχθηκαν €323 εκατ., έναντι προϋπολογισμένων €623 εκατ., με υλοποίηση μόλις 52%. Χαμηλότερη των εγκεκριμένων πιστώσεων παρέμεινε και η υλοποίηση συγχρηματοδοτούμενων έργων και σχεδίων. Θέσαμε ζήτημα αποτελεσματικότητας του κρατικού μηχανισμού: απαιτείται καλύτερος προγραμματισμός, έγκαιρη αξιοποίηση χρηματοδοτήσεων και έργα με οικονομικό, κοινωνικό και περιβαλλοντικό όφελος. Αυτά είναι λεφτά που χάνει η Κύπρος και όλοι εμείς μαζί.

Από δημοπρασίες δικαιωμάτων εκπομπής ρύπων εισπράχθηκαν €110 εκατ., έναντι €95 εκατ. το 2024. Την ίδια ώρα, νοικοκυριά και επιχειρήσεις πληρώνουν ακριβό ηλεκτρισμό. Καθυστερήσεις στο φυσικό αέριο, ανεπάρκειες στις ανανεώσιμες πηγές και στις υποδομές, απουσία αποτελεσματικών μέτρων, σκάνδαλα: οι αποτυχίες του ενεργειακού σχεδιασμού των κυβερνήσεων Χριστοδουλίδη- Αναστασιάδη έχουν κοινωνικό κόστος. Το λογαριασμό τον πληρώνουμε όλοι.

Στην Επιτροπή Ελέγχου τεκμηριώσαμε με τα στοιχεία της δημοσιονομικής έκθεσης: αυξημένες δυνατότητες συνυπάρχουν δυστυχώς με μειώσεις παροχών, αναξιοποίητους πόρους και καθυστερήσεις κρίσιμων υποδομών. Την ίδια ώρα η ακρίβεια θερίζει και οι πολίτες δεν βγάζουν τον μήνα. Αναδεικνύονται έτσι οι σοβαρές κυβερνητικές αδυναμίες και λανθασμένες προτεραιότητες. Πρέπει επιτέλους να επιτευχθεί η αξιοποίηση του δημόσιου πλούτου για πραγματικές κοινωνικές ανάγκες και μακροπρόθεσμη ανάπτυξη. Η οικονομία προοδεύει ουσιαστικά όταν προοδεύει η ζωή των πολλών.

Ελπίζουμε ο κ. Χριστοδουλίδης και η κυβέρνηση του να μην στοιβάζει για να κάνει προεκλογική παροχολογία ενώ ο λαός τόσο καιρό υποφέρει.

*Βουλευτής ΑΚΕΛ Λευκωσίας, μέλους ΠΓ ΑΚΕΛ