Συνεπιβάτης μικρής διαδρομής

Κάθισε δίπλα μου στο λεωφορείο της υπεραστικής γραμμής για τη Λεμεσό. Γύρω στα εβδομήντα, πρόωρα γερασμένος και κουρασμένος, αλλά καλοπροαίρετος, με κοιλίτσα προτεταμένη και γελαστά μάτια. Πιάσαμε γρήγορα την κουβέντα και με πληροφόρησε ότι είχε φτάσει στο νησί την προηγούμενη μέρα, για να κανονίσει την ανακαίνιση του πατρικού του σπιτιού στο χωριό.

Θα μείνει μέχρι το τέλος του μήνα και θα επιστρέψει στο Λονδίνο πριν την ονομαστική του γιορτή, του Αποστόλου Ανδρέα, που θέλει να τη γιορτάσει εκεί, με τα παιδιά και τα εγγόνια του. Μου είπε την ιστορία της ζωής του, ή τουλάχιστον για ένα της κομμάτι. Για το Λονδίνο της δεκαετίας του ’70, όπως το βίωσε όταν πρωτοπήγε εκεί, άβγαλτο χωριατόπαιδο. Για το Fish and Chips που άνοιξε στο Haringey, για τον γιο του που δεν ήθελε να σπουδάσει και ανάλαβε τη δουλειά, για τα εγγόνια του από τις μεγαλύτερες κόρες του, που τα έχει κοντά του και τα χαίρεται. Για τη μικρότερη κόρη του, που θέλει να εγκατασταθεί στην Κύπρο και για το διαμέρισμα που της αγόρασε στη Λεμεσό.

Έμεινε ήσυχος για μερικά λεπτά, δίνοντάς μου άνεση και χρόνο να κρατήσω τις σημειώσεις μου: Κοιμόταν, αλλά… όχι εντελώς. Βρισκόταν τελοσπάντων σε εκείνο το παράξενο πεδίο μεταξύ του ύπνου και του ξύπνου, που κολυμπάς στην επιφάνεια, αλλά είσαι και μέσα στα βαθιά. Κάποια στιγμή αναδεύτηκε και ξύπνησε στιγμιαία και βυθίστηκε ξανά, μουρμουρίζοντας, σφυρίζοντας, ξεφυσώντας. Αναρωτιόμουν αν έβλεπε εφιάλτες. Θα ήθελα να ήξερα τι εφιάλτες μπορεί να βλέπει ένας καλός άνθρωπος, ένας αφοσιωμένος οικογενειάρχης, πατέρας και παππούς. Οι εφιάλτες μάλλον θα αφορούν το κομμάτι εκείνο που δεν μοιράστηκε μαζί μου και δεν μοιράζεται με κανέναν, προφανώς. Το σκοτεινό κομμάτι που κρατάμε ο καθένας για την πάρτη του.

Άνοιξε τα μάτια του για τα καλά και κοίταξε έξω απ’ το παράθυρο, από όπου φαινόταν το μακρινό περίγραμμα της πόλης. Τον ρώτησα τι θα κάνει πρώτ’ απ’ όλα, όταν πάει στο χωριό. Μου είπε ότι θα πάει στην εκκλησία να προσευχηθεί και ότι στο Λονδίνο πηγαίνει δυο φορές τη βδομάδα στην εκκλησία των Αγίων Πάντων στο Camden Town. Ήρθαν στο μυαλό μου όλοι οι ιερείς, επίσκοποι, ψαλτάδες, επίτροποι των εκκλησιών, μέλη χριστιανικών συνδέσμων και άλλοι ενάρετοι συμπατριώτες που συνάντησα στην κυπριακή παροικία, όταν έζησα και εργάστηκα για δύο χρόνια στη βρετανική πρωτεύουσα.

Μπροστά τους ένιωθα αμηχανία, όπως νιώθω αμηχανία μπροστά σε όσους έχουν για όλα τα ερωτήματα, τις έτοιμες απαντήσεις της δογματικής τους πεποίθησης – θρησκευτικής ή πολιτικής. Του είπα, πάντως, ότι ελπίζω να εισακουστούν οι προσευχές του…