Σημειωματάριο: Σβήνει το γκρίζο που επιχείρησε να επιβάλει η Τουρκία

Η τελετή υπογραφής των συμβολαίων μεταξύ της Eni και των εταιρειών που θα αναλάβουν τα έργα σύνδεσης του «Κρόνου» με την Αίγυπτο, για τη μεταφορά φυσικού αερίου από την κυπριακή ΑΟΖ, στο Προεδρικό Μέγαρο στη Λευκωσία, έχει φτάσει στο τέλος της. Σ’ ένα πηγαδάκι των δημοσιογράφων με αξιωματούχους της κυβέρνησης, αποκαλύπτεται από κυβερνητικής πλευράς ότι η επόμενη σημαντική κίνηση θα γίνει στο Οικόπεδο 4 της κυπριακής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης.

Πριν από λίγες μέρες είχα την ευκαιρία να μιλήσω για το θέμα με έναν Κύπριο αξιωματούχο, ο οποίος γνωρίζει καλά τα τεκταινόμενα στα ενεργειακά του νησιού. Από την κουβέντα μας κράτησα δύο σημειώσεις για τις εξελίξεις που έπονται μέσα στον επόμενο ενάμιση χρόνο.

Η πρώτη σημείωση αφορά τον «Κρόνο» και την Eni. Είναι οριστικό ότι ο ιταλικός κολοσσός προχωρά με την εξόρυξη του κυπριακού φυσικού αερίου και επ’ αυτού δεν μπορεί να υπάρξει καμιά διαφοροποίηση. Τα έργα τρέχουν και το μόνο που απομένει είναι το πότε. Αυτή τη στιγμή η εκτίμηση στη Λευκωσία, σύμφωνα και με όσα άκουσαν από τους Ιταλούς, είναι πως μεταξύ Μαρτίου και Ιουλίου 2028 θα αρχίσει η εξόρυξη και η μεταφορά φυσικού αερίου από τον «Κρόνο» προς την Αίγυπτο.

Η δεύτερη σημείωση έχει να κάνει με το Οικόπεδο 4, το οποίο βρίσκεται στα νοτιοδυτικά του νησιού και βλέπει προς τη θαλάσσια περιοχή της Ελλάδας. Η κυβέρνηση Χριστοδουλίδη εμφανίζεται σήμερα αποφασισμένη να προχωρήσει σε απευθείας ανάθεση για έρευνες στη συγκεκριμένη περιοχή. Η συμφωνία στην οποία αναμένεται να καταλήξει η κυπριακή κυβέρνηση είναι με την κοινοπραξία ExxonMobil (ΗΠΑ) και QatarEnergy (Κατάρ).

Ο αμερικανικός κολοσσός είναι ο διαχειριστής και ο βασικός εταίρος της κοινοπραξίας, ενώ η κρατική εταιρεία πετρελαίου και φυσικού αερίου του Κατάρ συμμετέχει ως στρατηγικός εταίρος.

Η επιλογή δεν είναι τυχαία, καθώς η ExxonMobil και η QatarEnergy αποτελούν ήδη τους κεντρικούς πυλώνες του κυπριακού ενεργειακού προγράμματος. Διατηρούν τα δικαιώματα στο Οικόπεδο 10, όπου έχουν ανακαλύψει τα κοιτάσματα «Γλαύκος» και «Πήγασος», καθώς και στο γειτονικό Οικόπεδο 5. Η προσθήκη του Οικοπέδου 4 τούς επιτρέπει να ενοποιήσουν τις έρευνές τους σε μια τεράστια, συνεχόμενη θαλάσσια ζώνη.

Το «4» είναι ένα σημείο για το οποίο στο παρελθόν υπήρξε σκεπτικισμός από πλευράς Λευκωσίας για να προχωρήσει σε ανοικτό διαγωνισμό, ένεκα και των τουρκικών αντιδράσεων. Η Τουρκία θεωρεί ότι μέρος της περιοχής εμπίπτει στη δική της υφαλοκρηπίδα.

Λόγω αυτής της διεκδίκησης, η Άγκυρα έχει προχωρήσει κατά το παρελθόν σε επιθετικές κινήσεις «προβολής ισχύος», στέλνοντας ερευνητικά σκάφη με τη συνοδεία πολεμικών πλοίων για παράνομες σεισμικές έρευνες, επιχειρώντας να γκριζάρει την περιοχή.

Η στρατηγική επιλογή της Λευκωσίας να προχωρήσει λειτουργεί και ως διπλωματικό αντίβαρο. Η παρουσία ενός αμερικανικού κολοσσού καθιστά δύσκολη την άμεση στρατιωτική παρενόχληση από πλευράς Τουρκίας. Η Ουάσιγκτον είναι ξεκάθαρη ως προς τα δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας να αναπτύσσει τους πόρους της.

Προχωρώντας λοιπόν προς αυτή την κατεύθυνση, η Λευκωσία έρχεται να σβήσει το γκρίζο που επιχείρησε να επιβάλει η Τουρκία διά της στρατιωτικής ισχύος.