Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google
Add philenews.com on Google
Είναι αδιανόητο μέσα από την τραγωδία της τουρκικής εισβολής κάποιοι να βρήκαν τρόπους για να εξυπηρετήσουν τα προσωπικά τους συμφέροντα. Το ζήτημα πέραν από ιστορικό, είναι και θέμα ηθικής, δικαιοσύνης και ευθύνης.
Υπάρχουν καταστάσεις στην ιστορία ενός τόπου που δοκιμάζουν όχι μόνο την αντοχή ενός κράτους, αλλά και τον χαρακτήρα των ανθρώπων του. Η τουρκική εισβολή του 1974 και όσα ακολούθησαν ήταν αναμφίβολα μία από τις πιο τραγικές περιόδους της σύγχρονης κυπριακής ιστορίας. Ένας λαός βρέθηκε αντιμέτωπος με τον πόλεμο, την απώλεια, την προσφυγιά, την αγωνία για επιβίωση και την αβεβαιότητα για το αύριο. Την ώρα που κάποιοι πολεμούσαν, αιχμαλωτίζονταν, αγνοούνταν ή προσπαθούσαν να προστατεύσουν την οικογένειά τους και τα πάτρια εδάφη, άλλοι φαίνεται πως εκμεταλλεύτηκαν την αναμπουμπούλα.
Όσα ακούστηκαν ενώπιον της κοινοβουλευτικής επιτροπής Προσφύγων και Αιχμαλώτων για την κατάχρηση του τίτλου του αιχμαλώτου είναι πραγματικά εξοργιστικά. Κάποιοι φέρονται να χρησιμοποίησαν αυτή την ιδιότητα για να αποφύγουν την εφεδρεία σε μια περίοδο κατά την οποία η Κύπρος εξακολουθούσε να βρίσκεται σε συνθήκες ανασφάλειας και στρατιωτικής επιφυλακής. Άλλοι στην πορεία εξασφάλισαν ετήσιο επίδομα ύψους €2.000 -σύμφωνα με τα όσα λέχθηκαν στην Επιτροπή-, χωρίς να είναι πραγματικοί δικαιούχοι, ενώ άλλοι φέρονται να αξιοποίησαν την ιδιότητα αυτή για να αποφύγουν ακόμη και την παραπομπή τους σε στρατοδικείο.
Εδώ πλέον δεν μιλάμε για γραφειοκρατικές παρατυπίες ή για κάποιες αμφισβητούμενες διοικητικές διευκολύνσεις. Μιλάμε για έναν καιροσκοπισμό που ξεπερνά κάθε όριο ηθικής ανοχής. Για ανθρώπους που, μέσα από μια εθνική τραγωδία, βρήκαν το παραθυράκι για να εξασφαλίσουν προσωπικά οφέλη, αδιαφορώντας για εκείνους που πραγματικά πλήρωσαν το τίμημα της αιχμαλωσίας και του πολέμου.
Και το χειρότερο, όλα αυτά δεν φαίνεται να περιορίστηκαν μόνο στις πρώτες, χαοτικές ημέρες μετά την εισβολή. Η εκμετάλλευση συνεχίστηκε και αργότερα, όταν οι συνθήκες επέτρεπαν πλέον τη διασταύρωση στοιχείων και τον ουσιαστικό έλεγχο. Αυτό γεννά ένα ακόμη μεγαλύτερο ερώτημα: Πώς είναι δυνατόν να συντηρούνται τέτοιες καταστάσεις επί δεκαετίες, χωρίς να έχει αποκατασταθεί πλήρως η αλήθεια και χωρίς να έχουν αποδοθεί οι ευθύνες εκεί όπου πραγματικά υπάρχουν;
Ο πατριωτισμός, δεν μετριέται με τίτλους, πιστοποιητικά και επιδόματα αλλά, ούτε αποκτάται με μια διοικητική βεβαίωση ούτε και αποτελεί διαβατήριο για την αποφυγή υποχρεώσεων. Είναι στάση ζωής, ευθύνη και συνέπεια απέναντι στο καθήκον για την πατρίδα και την κοινωνία. Είναι η συμπεριφορά εκείνων που στάθηκαν στις δύσκολες ώρες, που υπηρέτησαν, που θυσιάστηκαν, που έχασαν την ελευθερία τους και που μέχρι σήμερα κουβαλούν τις συνέπειες εκείνων των ημερών και όχι ασφαλώς, η συμπεριφορά όσων αναζητούσαν τρόπους για να ξεγλιστρήσουν από το καθήκον.
Και σ’ αυτό το σημείο, βρίσκεται η μεγαλύτερη αδικία. Όταν κάποιοι πραγματικοί αιχμάλωτοι και οι οικογένειές τους κουβαλούσαν και εξακολουθούν να κουβαλούν το ψυχικό και ανθρώπινο βάρος εκείνης της εμπειρίας, κάποιοι άλλοι φέρονται να χρησιμοποίησαν την ίδια ιδιότητα ως εργαλείο προσωπικής εξυπηρέτησης. Πώς να μην αισθάνεται προσβεβλημένος ένας άνθρωπος που υπέφερε πραγματικά, όταν πληροφορείται ότι κάποιος άλλος αξιοποίησε τον τίτλο του αιχμαλώτου για να αποφύγει τις υποχρεώσεις του ή να εισπράττει χρήματα που δεν δικαιούται;
Υπάρχει, όμως, και ένα άλλο ζήτημα που χρήζει απαντήσεων. Η παραδειγματική τιμωρία αυτών των περιπτώσεων είναι πλέον αδύνατη επειδή πέρασαν τόσα χρόνια; Η παρέλευση του χρόνου μπορεί να δημιουργεί νομικές δυσκολίες, ζητήματα παραγραφής ή αποδεικτικά εμπόδια, δεν μπορεί, όμως, να μετατρέπεται και σε αυτόματο συγχωροχάρτι. Όπου υπάρχουν αποδείξεις και η νομοθεσία επιτρέπει την απόδοση ευθυνών, αυτές πρέπει να αποδοθούν. Όπου καταβλήθηκαν αχρεωστήτως επιδόματα, πρέπει να εξεταστεί η επιστροφή τους, με βάση τις νόμιμες διαδικασίες.
Δεν μπορεί μια κοινωνία να ζητά από τις επόμενες γενιές να σέβονται την ιστορία και τους αγώνες της, όταν η ίδια ανέχεται τέτοιου είδους φαινόμενα. Ούτε είναι δυνατόν να επικαλούμαστε συνεχώς τον πατριωτισμό, όταν κάποιοι τον αντιμετώπισαν ως ευκαιρία προσωπικής ανέλιξης και απαλλαγής από υποχρεώσεις.
Η Κύπρος είχε ανάγκη από ανθρώπους που να αναλαμβάνουν τις ευθύνες τους. Και όσοι εκμεταλλεύτηκαν την τραγωδία ενός ολόκληρου λαού για να εξυπηρετήσουν τον εαυτό τους, πρέπει να ξεμπροστιαστούν.
Γιατί μπορεί να πέρασαν 52 και πλέον χρόνια από εκείνες τις ημέρες, αλλά η ιστορική μνήμη δεν παραγράφεται. Και ο πατριωτισμός δεν μπορεί να αποτελεί τίτλο ευκαιρίας για κανέναν.
