Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google
Add philenews.com on Google
Για τη σχιζοφρένεια που γίνεται… σύνθημα, έγραψε για τη στήλη ο καθηγητής δρ Κυριάκος Βερεσιές (MD-PhD) νευρολόγος-ψυχίατρος, πρόεδρος του Τμήματος Κοινωνικών Επιστημών και Συμπεριφοράς του Πανεπιστημίου PHILIPS στη Λευκωσία.
Να ένα απόσπασμα του κειμένου του: «Υπάρχει μια μορφή βίας που δεν χρειάζεται να τραυματίσει κανέναν, για να είναι βία. Τη βλέπουμε καθημερινά στους δρόμους: Συνθήματα, αρχικά, σύμβολα και χρώματα ποδοσφαιρικών ομάδων γραμμένα πάνω σε τοίχους, πινακίδες, σήματα τροχαίας, δημόσιες επιφάνειες. Μια ιδιότυπη κατάληψη του χώρου από το “εμείς”, απέναντι στους “άλλους”. Ίσως θα μπορούσε κανείς να την ονομάσει “τρομοκρατία της ασχήμιας”. Όχι γιατί κάθε σύνθημα αποτελεί τρομοκρατική πράξη, με την κυριολεκτική έννοια του όρου, αλλά επειδή υπάρχει εδώ ένας μηχανισμός επιβολής: Ένα μήνυμα επαναλαμβάνεται παντού, ο πολίτης δεν μπορεί να το αποφύγει και ο κοινός χώρος μετατρέπεται σε πεδίο προβολής μιας συγκεκριμένης ταυτότητας. Να ένα νέο σύνθημα που προκαλεί μεγάλη αμηχανία: “Σχιζοφρένεια 94”. Η λέξη “σχιζοφρένεια”, αποσπασμένη από το κλινικό της νόημα, γίνεται σύνθημα και σημαία. Γιατί μια ομάδα ανθρώπων επιλέγει τη λέξη μιας σοβαρής ψυχικής διαταραχής, για να δηλώσει την ταυτότητά της; Και τι μας λέει αυτή η πράξη, για τη σχέση του ατόμου με την ομάδα, τον Νόμο, τον άλλο και τον δημόσιο χώρο; Η “σχιζοφρένεια” έχει αποσπαστεί από την επιστημονική της σημασία και χρησιμοποιείται ως μεταφορά για το ακραίο, το απρόβλεπτο, το ανεξέλεγκτο. Η λέξη μετατρέπεται από περιγραφή μιας ψυχικής διαταραχής, σε σήμα ταυτότητας. Και αυτό αποκαλύπτει κάτι για τον τρόπο με τον οποίο η κοινωνία αντιλαμβάνεται την ψυχική νόσο. Η σχιζοφρένεια δεν παρουσιάζεται πλέον ως κατάσταση που προκαλεί πόνο σε έναν άνθρωπο και απαιτεί θεραπεία και φροντίδα. Γίνεται συνώνυμο του: “Είμαστε τόσο ακραίοι ώστε δεν χωράμε στους κανόνες σας”. Η ψυχική νόσος γίνεται έτσι μεταφορά εξέγερσης. Και εδώ υπάρχει ένα βαθύ κοινωνικό παράδοξο: Την ώρα που προσπαθούμε να αποστιγματίσουμε τους ανθρώπους με ψυχικές διαταραχές, η γλώσσα της καθημερινότητας συνεχίζει να χρησιμοποιεί τις διαγνώσεις ως βρισιές, χαρακτηρισμούς και σύμβολα επιθετικότητας. Ο άνθρωπος με σχιζοφρένεια, εξαφανίζεται. Μένει η καρικατούρα της “τρέλας”. Δεν είναι σχιζοφρένεια. Είναι κάτι διαφορετικό. Η συγκεκριμένη συμπεριφορά, μπορεί να αποτελεί έκφραση οπαδικής ταύτισης, ανάγκης του ανήκειν, αναζήτησης κοινωνικής αναγνώρισης, επιθετικότητας, αντίδρασης στην εξουσία, κοινωνικής μίμησης, ανάγκης διαφοροποίησης ή συνδυασμού πολλών παραγόντων. Η ψυχολογική ανάλυση πρέπει να αποσυνδέσει την πράξη από τη διάγνωση και να αναζητήσει το νόημά της. Και ίσως τότε το σύνθημα “Σχιζοφρένεια” να μας λέει περισσότερα για τη ψυχολογία της ομάδας και τη σχέση της με τον Νόμο, παρά για τη σχιζοφρένεια»…
