Οι προνομιούχοι των €500, τα μερίσματα και η μεταρρύθμιση

Θα μπει μια τάξη και θα επέλθει ισονομία με τη ρύθμιση που προωθείται στο πλαίσιο της συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης για τους ιδιοκτήτες, διευθυντές και μετόχους επιχειρήσεων που λαμβάνουν μερίσματα.

Για δεκαετίες, κάποιοι, αξιοποιώντας νομότυπα τη νομοθεσία, περιόριζαν τις υποχρεώσεις τους απέναντι στο κράτος, την ώρα που αύξαναν τα εισοδήματά τους.

Συγκεκριμένα, μεγαλοστελέχη επιχειρήσεων δήλωναν πολύ χαμηλούς μισθούς, καταβάλλοντας αντίστοιχα πολύ χαμηλές εισφορές στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων.

Μάλιστα, η πλειοψηφία αυτών επωφελούνταν και φορολογικά, καθώς οι δηλωμένες απολαβές τους ενέπιπταν στο αφορολόγητο όριο, το οποίο μέχρι το φορολογικό έτος 2025 ανερχόταν στις €19.500.

Αξίζει να σημειωθεί πως μέρισμα είναι το μέρος των κερδών μιας εταιρείας που διανέμεται στους μετόχους της. Συνεπώς, κάποιοι που ανήκουν στη συγκεκριμένη κατηγορία λάμβαναν κάθε χρόνο χιλιάδες ευρώ από μερίσματα, τα οποία υπόκεινται σε διαφορετική φορολογική μεταχείριση, ενώ πλήρωναν πενιχρές εισφορές στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Μπορεί η συγκεκριμένη πρακτική να ήταν νόμιμη, ωστόσο αυτό δεν σημαίνει πως ήταν και δίκαιη απέναντι στους υπόλοιπους εργαζομένους, οι οποίοι καταβάλλουν κανονικά τις εισφορές που τους αναλογούν.

Από τους ελέγχους που διενήργησε το Υπουργείο Εργασίας διαπιστώθηκε πως 2.990 ιδιοκτήτες, διευθυντές και μέτοχοι επιχειρήσεων μέχρι τριών ατόμων δηλώνουν στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις μηνιαίους μισθούς κάτω των €500, ενώ την ίδια ώρα λαμβάνουν εισοδήματα από μερίσματα.

Συνολικά, 11.500 ιδιοκτήτες, διευθυντές και μέτοχοι επιχειρήσεων δηλώνουν στο κράτος μηνιαίες απολαβές μέχρι €2.000. Από αυτούς, το 26% (2.990), δηλαδή περίπου ένας στους τέσσερις, δηλώνει μισθό κάτω των €500 τον μήνα. Πρόκειται για αριθμούς που προκαλούν εύλογα ερωτήματα ως προς τη δικαιότερη κατανομή των ασφαλιστικών υποχρεώσεων. Γιατί ένας εργαζόμενος που δηλώνει το σύνολο του μισθού του να καταβάλλει τις ανάλογες εισφορές και κάποιος άλλος, με ενδεχομένως πολύ υψηλότερα συνολικά εισοδήματα, να μπορεί να περιορίζει τις δικές του;

Μάλιστα, η συγκεκριμένη κατηγορία, μετά τη φορολογική μεταρρύθμιση που εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2026, μπορεί να επωφεληθεί και από τη μείωση στο 5% της εισφοράς για την άμυνα επί των μερισμάτων, σύμφωνα με τις πρόνοιες της νέας νομοθεσίας. Την ίδια ώρα, οι υπόλοιποι φορολογούμενοι δηλώνουν κανονικά τους μισθούς τους, καταβάλλοντας τις ανάλογες εισφορές στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις και τον φόρο εισοδήματος που τους αναλογεί.

Μέσω της συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης επιχειρείται να μπει τέλος στην πρακτική των κουτσουρεμένων εισφορών στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Συγκεκριμένα, εργαζόμενοι που λαμβάνουν και εισοδήματα από μερίσματα θα καταβάλλουν εισφορές επί αποδοχών μέχρι του ύψους των δύο βασικών ασφαλιστικών μονάδων, που αντιστοιχούν σε €22.960 ετησίως.

Σύμφωνα με τη φόρμουλα που περιλαμβάνεται στο νομοσχέδιο, εάν κάποιος διευθυντής, ιδιοκτήτης ή μέτοχος δηλώνει μισθό €500 τον μήνα, δηλαδή €6.000 τον χρόνο, οι εισφορές του στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων θα υπολογίζονται αρχικά επί του συγκεκριμένου ποσού. Στη συνέχεια, θα καταβάλλει εισφορές στο Ταμείο και επί των μερισμάτων που λαμβάνει, μέχρι να συμπληρωθεί το όριο που αντιστοιχεί στο διπλάσιο των βασικών ετήσιων ασφαλιστέων αποδοχών.

Να σημειωθεί πως πέρσι και φέτος οι βασικές ετήσιες ασφαλιστέες αποδοχές έχουν καθοριστεί στις €11.480. Δηλαδή, θα καταβάλλεται η ανάλογη εισφορά επί αποδοχών μέχρι του ορίου των €22.960 τον χρόνο.

Κόμματα και κοινωνικοί εταίροι, παρόλο που αρχικά είχαν κάποιους ενδοιασμούς, φαίνεται πως συναινούν με τη συγκεκριμένη ρύθμιση. Ωστόσο, αναμένεται να ασκήσουν πιέσεις ώστε το όριο υπολογισμού των εισφορών να μειωθεί στη μία βασική ασφαλιστική μονάδα, δηλαδή στις €11.480. Σε αυτό το σημείο θα δοθεί η μάχη στη Βουλή, όταν αρχίσει η συζήτηση του νομοσχεδίου.

Το ζητούμενο, όμως, είναι να μη χαθεί η ουσία της μεταρρύθμισης μέσα από συμβιβασμούς που ενδεχομένως να περιορίσουν την αποτελεσματικότητά της. Γιατί, εάν τελικά διατηρηθούν τα ίδια περιθώρια για καταβολή χαμηλών εισφορών από πρόσωπα με σημαντικά πρόσθετα εισοδήματα, τότε η στρέβλωση που επιχειρείται να διορθωθεί θα συνεχίσει να υφίσταται.

Η συγκεκριμένη ρύθμιση κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση, καθώς θα συμβάλει στην ισότιμη μεταχείριση των ασφαλισμένων, θα ενισχύσει την ισονομία και θα επιδιώξει να διασφαλίσει ότι όλοι καταβάλλουν τις εισφορές που τους αναλογούν.