To Top
       
11:26 Τετάρτη 26 Απριλίου, 2017
Επόμενο
Προηγούμενο
Teachers Leave them kids alone
ΑΡΧΙΚΗΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣΚΡΙΤΙΚΕΣ & ΓΝΩΜΕΣ Teachers Leave them kids alone

  Μαρίνα Σχίζα      19 Μαρτίου 2017, 10:24 πμ  

Η εικαστική παρέμβαση σε δύο αντίγραφα αρχαιοελληνικών αγαλμάτων από μαθητές του Παγκυπρίου Γυμνασίου στα πλαίσια του Διαγωνισμού Εικαστικών Τεχνών «Από το ιδεώδες στο αγοραίο» αποκάλυψε κάτι πολύ σπουδαίο: Τη νοητική και αισθητική μας γύμνια· και μια γκρίζα ιδεολογία που οξυγονώνεται από μια περίεργη προσκόλληση στα ελληνοχριστιανικά ιδεώδη, τα οποία παραποιημένα από το εκπαιδευτικό μας σύστημα, ναρκώνουν τα μυαλά των παιδιών από τον καιρό της δημιουργίας του κυπριακού κράτους.

Δεν είναι δυνατόν μια εικαστική παρέμβαση από μαθητές να ταρακουνά συθέμελα τον κοινωνικό ιστό της Κύπρου. Υπάρχει όμως εξήγηση, η οποία έχει να κάνει με την ιστορία του τόπου, μαζί με αυτό το απροσδιόριστο κάτι που υπάρχει στο γονίδιο του Κύπριου, που τον κρατά εγκλωβισμένο σε μια στείρα άρνηση να δεχτεί ότι η τέχνη δεν είναι κάτι που γεμίζει τοίχους, ούτε δημιούργημα κάποιων περιθωριακών τρελών, αλλά ένα εργαλείο άσκησης της κριτικής σκέψης.

Η Κύπρος ήταν σε εικαστική και κοινωνική απομόνωση όταν αλλού τα καλλιτεχνικά ρεύματα που δημιουργούνταν συμπορεύονταν μέσα σε ένα πνεύμα γενικότερης αφύπνισης, προβληματισμού και αμφισβήτησης ιδεολογιών, πολιτικών συστημάτων και επιστημονικών αντιλήψεων. Οι πρώτοι Κύπριοι εικονοκλάστες της τέχνης δυστυχώς αφομοιώθηκαν μέσα σ' αυτό το στείρο εκπαιδευτικό σύστημα που έκλεινε τα αυτιά σε αυτή την παγκόσμια αναμπουμπούλα.

Όταν η σύγχρονη κυπριακή τέχνη άρχισε να διαμορφώνεται στις αρχές του 20ού αιώνα, η πλειονότητα των Κυπρίων αναλώνονταν σε έναν μακρύ εθνικό αγώνα που υπερκάλυπτε οποιαδήποτε άλλη ανάγκη τους. Η τέχνη με την έννοια της πνευματικής και δημιουργικής αναζήτησης δεν καλλιεργήθηκε στο νησί, ούτε  εντάχθηκε στο εκπαιδευτικό σύστημα ως τέτοια, με αποτέλεσμα οι κάποτε νέοι –σήμερα κρατούντες ισχυρά πόστα στην εξουσία– να έχουν αυτή τη σχέση μαζί της· σχέση βουκολική.

Όταν λοιπόν ο Marcel Duchamp αμφισβητούσε τη λειτουργία του υλικού αντικειμένου ως έργου τέχνης και το αποκαθήλωνε από το βάθρο του, πιστεύοντας ότι τα αληθινά πράγματα μιας εποχής δεν επιτρέπεται να αποθηκευτούν στα μουσεία, όταν ο Σαλβαντόρ Νταλί έκανε χιούμορ με τον Λεονάρντο ντα Βίντσι δημιουργώντας την προσωπογραφία του στο πρόσωπο της Μόνα Λίζα, εμείς εδώ ακόμα αναζητούσαμε ταυτότητα και ενισχύαμε το εγώ μας σε βαθμό υπερθετικό. Όταν το τραγούδι «Another Brick in the Wall» συγκλόνιζε και έδινε χαστούκια στην εξουσία, εμείς κτίζαμε τούβλα ένθεν και ένθεν της γραμμής… Αυτό για το οποίο έλαμψε το ελληνικό πνεύμα εμείς το καταντήσαμε ένα στείρο ιδεώδες.

Έτσι λοιπόν ξαφνικά, από το πλιθάρι και τη μαυρόασπρη εικόνα βρισκόμαστε σήμερα στην τρισδιάστατη, έγχρωμη πραγματικότητα. Μια πραγματικότητα που συγκλονίζεται από ιστορικής σημασίας ανακατατάξεις στην τεχνολογία, τις κοινωνικές δομές, τις ιδεολογίες, τις επιστήμες. Οι καλλιτέχνες προτείνουν νεωτερισμούς και οδηγούν την αντιληπτικότητά μας σε άλλα μονοπάτια από αυτά όπου μέχρι τώρα βαδίζαμε. Προτείνουν έργα με φιλοσοφικές αναφορές, εννοιολογικές και σημειολογικές επισημάνσεις, πάντα μέσα σε ένα πνεύμα αμφισβήτησης και κριτικής σκέψης.

Είναι γεγονός ότι σε όλες τις εποχές η τέχνη βρέθηκε συχνά στην υπηρεσία της άρχουσας τάξης, οποιασδήποτε μορφής, θρησκευτικής, πολιτικής, οικονομικής. Η εξουσία ενέταξε τις τέχνες στον χώρο των ενδιαφερόντων της είτε για να τις χαλιναγωγήσει είτε για να οικειοποιηθεί τα όσα σημαίνοντα προβάλλουν. Το σίγουρο είναι ότι λίγο ενδιαφέρει η τέχνη την άρχουσα τάξη, λίγα γνωρίζει περί αυτής, εξ ου και τα σχόλια που πυκνά συχνά ακούμε να εκστομίζονται από πολιτικά πρόσωπα. Η προσπάθεια να κατασταλούν και οι τελευταίες σπίθες της ζωντανής σκέψης αποδεικνύει ότι: «Η τέχνη, από μόνη της, είναι τόσο σπουδαία πολιτική πράξη, που στέκεται πάνω από οποιαδήποτε μορφή πολιτικής. Είναι εκείνη που κάνει ουσιαστική αντιπολίτευση σε κάθε εξουσία, όποιο ρούχο κι αν φοράει. Κι αυτό συμβαίνει όχι γιατί η τέχνη είναι αντιεξουσιαστική, αλλά γιατί η εξουσία είναι αντιπνευματική».

Σχολιάστε την Είδηση

Τα σχόλια εκφράζουν ΜΟΝΟ τις απόψεις των χρηστών που τις δημοσιεύουν, τις οποίες και δεν υιοθετεί το philenews.com. Προσβλητικά σχόλια θα διαγράφονται.