To Top
       
02:23 Δευτέρα 27 Μαρτίου, 2017
Επόμενο
Προηγούμενο
Tραπεζικός άθλος σε τέσσερα χρόνια
ΑΡΧΙΚΗΟΙΚΟΝΟΜΙΑΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Tραπεζικός άθλος σε τέσσερα χρόνια

  Θεανώ Θειοπούλου      19 Μαρτίου 2017, 9:03 πμ  
Τελευταία Ενημέρωση: 19 Μαρτίου 2017, 3:14 μμ

Τέσσερα χρόνια μετά, το σίριαλ της κυπριακής κρίσης, το οποίο κορυφώθηκε το Μάρτιο του 2013, αποτελεί  πλέον ιστορία αλλά με παράπλευρες απώλειες. Έκλεισε μια τράπεζα, η Λαϊκή, έγινε το κούρεμα καταθέσεων στην Τράπεζα Κύπρου, εξανεμίστηκαν επενδύσεις σε μετοχές και αξιόγραφα και η Εκκλησία έχασε τις επενδύσεις κυρίως στην Ελληνική Τράπεζα και στην Τράπεζα Κύπρου.

Οι Κύπριοι μέτοχοι είναι η ελάχιστη μειοψηφία στο μετοχικό κεφάλαιο της Τράπεζας Κύπρου και της Ελληνικής Τράπεζας. Αντίθετα ο συνεργατισμός εξακολουθεί και έχει κυπριακό χρώμα μέσω της στήριξης που έχει πάρει από το κράτος. Οι  κακοί χειρισμοί, η έλλειψη ουσιαστικής εταιρικής διακυβέρνησης με την αρχή του ενός ανδρός, η πλημμελής εποπτεία από την Κεντρική Τράπεζα και το κούρεμα των ελληνικών ομολόγων ήταν μια ενότητα προβλημάτων. Πριν το 2013 ήταν η εποχή με τα υψηλά κέρδη, την επέκταση στο εξωτερικό τα υπέρογκα δάνεια σε φίλους, σε πολιτικά συνδεδεμένους επιχειρηματίες και δάνεια σε επιχειρηματικά πλάνα με αμφίβολη επιτυχία. 

Η ιστορία άλλαξε τα δεδομένα σε χρόνο ρεκόρ. Οι τράπεζες αναγκάστηκαν να αναγνωρίσουν την τελευταία τετραετία προβλέψεις για επισφαλείς απαιτήσεις ύψους €8 δισ. ενώ το 2015 η ΕΚΤ επέβαλε στις τρεις συστημικές τράπεζες πρόσθετες προβλέψεις κοντά στο €1,5 δισ. ανατρέποντας την κερδοφόρα πορεία που είχαν καταγράψει κατά τη διάρκεια του έτους. Ο δείκτης κάλυψης των μεικτών δανείων με προβλέψεις παραμένει   σε επίπεδο συστήματος  σε σχετικά χαμηλά επίπεδα. Το 37% της κάλυψης συνεπάγεται μελλοντικές ζημιές €2,7 δισ. εάν σε επίπεδο συστήματος χρειαστεί να ανεβεί η κάλυψη στο 50%.

Παρά τα συσσωρευμένα προβλήματα στους ισολογισμούς τους, οι τράπεζες έχουν σήμερα πολλαπλάσια κεφάλαια από ότι πριν λίγα χρόνια. Τέσσερα χρόνια μετά την τραπεζική κρίση, τα κυπριακά νοικοκυριά και επιχειρήσεις παραμένουν από τα πιο χρεωμένα στην Ευρώπη, σύμφωνα με στοιχεία της στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.  Μάλιστα, το καθαρό ιδιωτικό χρέος είναι σε ψηλότερα επίπεδα από ότι ήταν το 2013, αφού το bail-in αφαίρεσε περιουσιακά στοιχεία από νοικοκυριά και επιχειρήσεις, χωρίς να υπάρξει ανάλογη μείωση στα δάνεια. Παρά τα συσσωρευμένα προβλήματα στους ισολογισμούς τους, οι τράπεζες έχουν σήμερα πολλαπλάσια κεφάλαια από ότι πριν λίγα χρόνια.  

Σύμφωνα με στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας, ο δείκτης κεφαλαίου κοινών μετοχών κατηγορίας 1 για το σύνολο του τραπεζικού συστήματος ανήλθε στο 16,5% τέλος Σεπτεμβρίου του 2016 έναντι 16,2% το δεύτερο τρίμηνο και 15,7% το τρίτο τρίμηνο του 2015. Είναι το ψηλότερο σημείο από το 2010, που υπάρχουν διαθέσιμα συγκρίσιμα στοιχεία.

Εξορθολογισμός δικτύου

Οι δραματικές εξελίξεις Μαρτίου 2013, που οδήγησαν στο λουκέτο της δεύτερης μεγαλύτερης τράπεζας, της Λαϊκής και σε λήψη μέτρων για απομόχλευση του τραπεζικού κλάδου, έχουν οδηγήσει σε ραγδαία συρρίκνωση του δικτύου καταστημάτων που έχουν στη διάθεσή τους οι τράπεζες για να εξυπηρετούν τους πελάτες τους.

Με βάση τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία (2015) από το Σύνδεσμο Τραπεζών, οι πελάτες εξυπηρετούνται σήμερα από περίπου τριακόσια καταστήματα λιγότερα αλλά έχουν περισσότερους υπαλλήλους σε σχέση με το 2012. Παρά τη μείωση του δικτύου καταστημάτων, μέχρι το τέλος του 2015 υπήρχε μικρή αύξηση στον αριθμό των τραπεζικών υπαλλήλων, εν μέρει λόγω της προσθήκης του συνεργατισμού και εν μέρει λόγω της ενίσχυσης μικρότερων τραπεζών. To 2015 o αριθμός των υποκαταστημάτων των τραπεζών μειώθηκε σε 268 από 318 το 2014 και 431 το 2012, ενώ στα συνεργατικά τα υποκαταστήματα μειώθηκαν την ίδια περίοδο από 417 σε 251

 Συνολικά, ο αριθμός των υποκαταστημάτων μειώθηκε από 848 το 2012 σε 519 το 2015, μείωση που αντιστοιχεί με 39%. Η τελευταία τετραετία επέφερε και σημαντικές αλλαγές στη στελέχωση των τραπεζών με την εθελούσια αποχώρηση πολλών υπαλλήλων σε όλες σχεδόν τις τράπεζες. Ωστόσο γίνονται προσλήψεις υπαλλήλων για ειδικευμένες θέσεις. 

Τα λάθη και η δύναμη του ενός ανδρός οδήγησαν στην κατάρρευση

Το σύστημα δείχνει να σταθεροποιείται μετά τα δύσκολα έτη που ακολούθησαν το bail-in του Μαρτίου του 2013, με τα κέρδη, τα κεφάλαια και τη ρευστότητα των τραπεζών να βρίσκονται στο ψηλότερο ιστορικό επίπεδο. Από το τέταρτο τρίμηνο του 2010 μέχρι και το τέλος του 2013, οι κυπριακές τράπεζες κατέγραψαν συνολικές ζημιές €23,4 δισ., επιβαρύνοντας τους ισολογισμούς τους με ετήσιες ζημιές μεταξύ €4-5 δισ. την περίοδο 2011 με 2013.

 Σήμερα τα πιστωτικά ιδρύματα προσπαθούν να εφαρμόσουν καλύτερη εταιρική διακυβέρνηση και η εποπτεία από τον Ενιαίο Εποπτικό Μηχανισμό έχει αλλάξει τα δεδομένα. Αν γυρνούσαμε το χρόνο πίσω, ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά στην Τράπεζα Κύπρου και τη Λαϊκή, ήταν η δύναμη του ενός ανδρός.

Ο πρώην διευθύνων Ανδρέας Ηλιάδης στη θητεία του απογείωσε τα αποτελέσματα του οργανισμού για αρκετά χρόνια, το συγκρότημα προχώρησε σε μεγάλη πιστωτική επέκταση στην Κύπρο και οδήγησε την τράπεζα εκτός συνόρων. Ήταν η εποχή που η  αγορά ακινήτων όλο και ενισχυόταν, ενώ το χρήμα από το εξωτερικό και ειδικά από τη Ρωσία όλο και αυξανόταν ως κατάθεση στο χρηματοπιστωτικό σύστημα της χώρας. Ήταν η εποχή που για τις επιλογές του κ. Ηλιάδη το Δ.Σ ήταν μοιρασμένο και υπήρχαν προστριβές. 
Πέρασαν τέσσερα χρόνια που έκλεισε η Λαϊκή. Από τη διεθνοποίηση που είχε ο όμιλος μέσω της HSBC  κατέληξε στον ελληνικό όμιλο της Marfin, υπό τον Ανδρέα Βγενόπουλο. Μέσω της δικής του κυριαρχίας η τράπεζα προχώρησε στην περίφημη τριπλή συγχώνευση - Λαϊκή, Egnatia και Marfin Bank. Τα πρώτα προβλήματα εμφανίσθηκαν το 2011 όταν η Λαϊκή αποτάθηκε για εξεύρεση ρευστότητας στην ΕΚΤ. Από εκεί και μετά η ιστορία είναι γνωστή.

Ο κ. Βγενόπουλος δεν παραδέχθηκε καμία ευθύνη για την κατάσταση που είχε περιέλθει η Λαϊκή ρίχνοντας τις ευθύνες στο πολιτικοοικονομικό σύστημα της Κύπρου και τη διαπλοκή.

Η μηδενική εποπτεία, οι ατασθαλίες και οι περίεργες πρακτικές οδήγησαν σε προβλήματα τον συνεργατισμό που χρειάστηκε κρατική στήριξη. Η ελεγκτική υπηρεσία Συνεργατικών Εταιρειών δεν προχωρούσε στα βαθιά για ελέγχους και γενικά κανείς δεν τολμούσε να εκθέσει άτομα που αποτελούσαν τη βιτρίνα του κινήματος για χρόνια. Ο Ερωτόκριτος Χλωρακιώτης ήταν κεντρικό πρόσωπο του συνεργατισμού, ενώ ο Κωνσταντίνος Λύρας ως επόπτης του συνεργατικού κινήματος δεν τόλμησε να βάλει το μαχαίρι στο κόκαλο.  

Πανευρωπαϊκό πρόβλημα τα κόκκινα δάνεια

Τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια δεν είναι μόνο κυπριακό πρόβλημα που φθάνουν τα €24 δις. και αποτελούν περίπου το 48% του δανείων. Τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια στην Ευρώπη ανέχονται σε €1 τρισεκατομμύριο, κάτι που εμποδίζει την ικανότητα των τραπεζικών ιδρυμάτων να δίνουν νέα δάνεια.

 Τον Ιανουάριο η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών πρότεινε τη δημιουργία μια «κακής τράπεζας» (εταιρεία διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων) με κεφάλαια από τα κράτη-μέλη για αγορά των προβληματικών δανείων σε τιμές πάνω από τις τρέχουσες τιμές αγοράς, κάτι που θα βοηθούσε στη δημιουργία δευτερογενούς αγοράς δανείων. Οι τράπεζες διστάζουν να προβούν σε πωλήσεις δανείων, καθώς οι τιμές είναι πολύ χαμηλές και δεν υπάρχουν πολλοί αγοραστές.

Σχολιάστε την Είδηση

Τα σχόλια εκφράζουν ΜΟΝΟ τις απόψεις των χρηστών που τις δημοσιεύουν, τις οποίες και δεν υιοθετεί το philenews.com. Προσβλητικά σχόλια θα διαγράφονται.